Ljóðaþýðingar úr belgísku

Ljóðaþýðingar úr belgísku

Fyrsti þáttur

Lögreglumaður kannar ökuskírteini

 

Einræður sveitamanns

Á morgun. Ekkert veit ég fallegra en þetta loforð

þessa janúarsól, þennan geisla vonar: Á morgun!

 

En hef ég ekki ætlað að yrkja undir mig allan heiminn?

 

Væri mér kannski nær að harma tímaskort

muna allt sem ég á ógert

 

muna allt sem ég ætti að gera?

 

Einu sinni reyndi ég að líkja dögunum

við styggar skjátur

og sjálfum mér við móðan smala

með lífið bara í nösunum.

 

(Svona er ég nú rómantískur, aftarlega

á bókmenntamerinni eða guðmávitahvað.)

 

Ég á uppkastið ennþá og þetta verður ekki

eitt af mínum hálfkláruðu verkum.

 

Á morgun vendi ég mér í snilldarverkin, á

morgun kenni ég gömlu orði að sitja, á morgun

get ég loksins byrjað: Upp, upp!

 

En í dag, æ sál mín, get ég aldrei hugsað.

 

Í dag er alltaf kaldi og vetrarmaður gegnir skyldu sinni.

Í dag er alltaf kaldi og vetrarmaður gegnir gæfum draumum.

 

Ég held langar ræður

yfir mér um eigið ágæti.

 

Hvílík mælska.

Hvílík snilld, hvílík áhersla.

 

Ég álykta:

Mikið lán að heimurinn verður án þessarar mælsku.

Mikið lán að ég lenti ekki í stjórnmálum.

 

Hvílík snilld, hvílík mælska.

Og þó tekst mér aldrei að sannfæra sjálfan mig

nema um eitt: Á morgun. Á morgun.

 

Kostgangari

Góðan daginn, Jesús, góðan daginn.

Öld hægðateppunnar er liðin, núorðið

teygir kvöldið úr sér einsog prestvígð kona

á líkamsræktarbekk, en samt er alltaf

morgunn fyrir tímann og hríðasíminn

truflar jóðlíf mitt undir sænginni. Skyldan

tekur á móti með frægum ljósmóðurhöndum

og sendir mig á lagerinn. En það er ekki versta

tilverustigið, þar verður enginn úti

í ábyrgð, þar verður bráðum pása

og þar verður bráðum kaffi. En í hádeginu

get ég fleygt mér eftir súpukjötið.

Svo er bráðum kaffi.

 

Súpukjöt í dag, súpukjöt á morgun — en stundum

opnar líka kostgangari munninn

til þess að vitna. Sumir kunna uppskrift að kæfu

en aðrir trúa fremur á eilífan anda

okkar sem leysum vind eftir borðhaldið.

 

Þeim sem lifir við alræði fulltrúanna

þykir huggun að heyra um firma

þar sem er þó hægt að ná í soninn.

Og ég leyfi mér þá að biðja

um greiða:

Frelsaðu mig ekki frá mötuneytinu.

 

Ég bíð og ég bíð allan daginn eftir kvöldinu.

Hvað gagnar mér að bíða lengur, bíða

heilt líf eftir því að deyja ekki og aldrei sofna?

 

Það verður bráðum pása

og það verður bráðum kaffi. En í hádeginu

get ég fleygt mér eftir súpukjötið.

Svo er bráðum kaffi.

 

Höfðingjadjarfur

 

Dauðinn verður mér ágætis tilbreyting. Eitthvert kvöldið

mun ég leggjast útaf í hreinum nærbuxum

og gleyma því að trekkja upp vekjaraklukkuna.

 

Þegar líður á mánuðinn kemur lúmskur húseigandinn

með aukalykil og potar í skrokkinn: Hér

geturðu ekki legið rotnandi og skuldað leigu. En ég

verð þá farinn út á lífið dauða

afturgenginn til ábyrgðarleysis

og forréttinda hinnar eilífu sálar.

 

Hvergi verður mér meinaður aðgangur. Ósýnilegur

hvísla ég formælingum í eyru dyravarðanna, tylli mér

við frátekna borðið, fer án þess að hugsa um reikninginn.

 

Dauðinn verður mér ágætis tilbreyting. Vélasalurinn

verður ekki minn höfuðverkur og verkstjórinn

má rausa að vild um ómennsku og léleg afköst.

Afturgenginn fer ég ótilkvaddur uppá teppi

og þegi. Afturgenginn mun ég líta helgidómana

í vöruhúsinu girndaraugum án þess að hræðast

afgreiðsluprestinn eða kaupskyldu mína. Og starfsemi

kirtlanna mun ekki angra mig. En fari mér að leiðast

get ég alltaf svifið inn í kvennaklefann og þefað.

 

Enginn skal heyra mig bera fram afsakanir

enginn skal heyra mig biðja …

 

Dauðinn verður mér ágætis tilbreyting. Dagarnir

langir og nóg að gera við kuldahláturinn. Óvíst

hvort ég nenni að svara ítrekunum gjaldheimtunnar

óvíst hvort ég fylli í skattskýrsluna.

 

Og þegar rýtingarnir gefa orðið laust á hverfafundi

munu ekki smáatriðin vefjast fyrir mér og enginn

fær að benda á mótsagnir í ræðu minni.

En á sjálfan kosningadaginn

mun ég jafnvel skila auðu.

 

Digito monstrari, et dicier: Hic est

 

Ég öfunda. Ég öfunda ekki Ég

er hvorki stóra táin né litla táin.

Hvorki litla táin né stóra táin.

 

Að kvöldi göngudags þakkar yfirmaður

undirmanni dygga þjónustu.

Og nefnir Stóru Tá.

Og nefnir Litlu Tá.

En mig — 

mig ávarpar hann í fleirtölu.

 

Ég sýti þó ekki náðarmeðul uppanna. Titla

annarra læt ég ekki spilla ást minni

á daðri og fjölmiðlum.

Í fullri einlægni

óska ég framatánum hæfilegrar velgengni.

 

Og enginn skyldi væna mig um sósíalisma

þótt ég hvísli véfrétt að nafnkenndri tá.

 

Húfreyja veit ei hvað ég heiti.

Hæ, hæ og hó.

 

Ég er hvorki Litla Táin né Stóra Táin.

Ég er hvorki Fatlaða Táin né Feita Táin.

 

Nei, verðleikar mínir yfirstíga lýsingarorðin.

Mér hæfir annar stíll en hrokafullt lítillætið: Ég

lagði í Indlandsför á undan Alexander mikla. Ég

háði mitt sjö ára stríð einsog keisarinn Friðrik. Ég

átti minn ósigrandi flota. Og ég

fékk andann yfir mig þegar skáldið

gekk út til að blessa reykinn frá  húsinu við vatnið.

 

Ó, tvíbenta líf: Útlit mitt auglýsir tímaritið

aldrei á forsíðunni. Blaðamaðurinn getur mín

hvergi í skýringartexta. Ljósmyndarinn sér mig

varla meðan ég verð nafnlaus.

 

Og ég sem myndast þó betur en beiskjan.

 

Ólestur

Café Rosa Luxemburg hét þó fundarstaðurinn heima.

Sagan sjálf kom þangað daglega með brjóstið

fullt af dætrum og lenti á kjaftatörn

við lík sem bað um nýjungar. Hér

getur maður ekki einu sinni beðið um ábót.

Og ég sem er hálf svona hálf, ég sem veit ekki enn

hvort á að beygja kökur

til kaka

eða kakna.

 

Ég verð mér alltaf til skammar. Hér verð ég

aldrei andans maður. Mér stendur

á sama. Ég er alltaf þar sem ég hugsa

ekki. Og ávallt þegar ég mæti á kaffistofuna

hefur hún skilgreint ástina sóló, en í mínum

fornsöluhaus lenda orð hennar

á suðuprógrammi og lita útfrá sér.

 

Ó, varir hennar:

þessi náttúrulýrík, þessi fífilbrekka

þessi nítjánda öld

þessi dulúð

þessi kálfi sem læðist undan faldi.

 

Hún áminnir mig um bækurnar sem ég hef ekki lesið

bækurnar sem ég ætti að lesa, bækurnar

sem ég hef gefist upp á að lesa og bækurnar

sem ég las án þess að geta sáð í þær merkingu.

 

Skoðanir þínar þykja mér ekki kyssilegar.

Vina mín, ég reyni og reyni

en í umræðunum finn ég engan G-blett.

 

Hér verð ég aldrei andans maður. Ég man

einkum skáldið sem orti um prentverk og óskaði

þess að klisjurnar yrðu aftur málmur í fjalli. Mættu

þá bækurnar verða laufgað tré og mætti

ég sitja undir trénu með henni

spakri: Mig fýsir í annað

og meira en stundar

fróun er slungin

hönd mín læst hennar

á náðhúsi milli fyrirlestra.

Café Rosa Luxemburg hét þó fundarstaðurinn heima.

 

Fjárglæfradreyminn játar

 

Mig dreymir skít. Það er ekkert

leyndarmál. Mig dreymir skít.

 

Væntanlegum happdrættisvinningum

get ég óhræddur spandérað á daginn.

Flestar nætur dreymir mig tonn og aftur tonn af skít.

 

Hversu mikinn skít mig dreymir kemur þó engum við.

Forvitnir spyrja hvort ég sé aflögufær.

Leyfið mér að orða svarið snyrtilega:

Ég hef vonandi nægan skít fyrir mig og mína.

 

Tekur því þá að beygja sig eftir krónu á götunni?

Hagfræðingar mega svara fyrir sig, en ég

leyfi mér að minna á smáatriði lífsins.

Hver hefur ekki vaknað sæll

af draumi um kamar æsku sinnar?

 

Mig dreymir skít. Og sumar nætur verður mér

nóg um dýrðina. Ég svamla í skít. Ég drukkna í skít.

 

Og hver vill þá gera mig að glæpamanni?

 

Fjárfestingar mínar eru hreinasta skiterí.

Bankareikningarnir erlendis della.

Í rauninni á ég ekkert nema börnin.

 

Eldhúsið spyr: Hvernig fer með næstu afborgun?

Hvernig fer með rafmagnsreikninginn? Hvernig

fer með helgarinnkaupin og dagmömmuna?

 

Ég læt ekki svo auðveldlega sturta mér niður.

Í nótt gæti mig dreymt haughús.

Í nótt gæti mig dreymt sundin blá og skolpræsi borgarinnar.

 

Mig dreymir skít. það er ekkert

leyndarmál. Mig dreymir skít.

 

Uppvakningur

Hver engla hlustar? Hver heyrir mig hósta? Hver

andvarpar þegar mér skolar að ströndum

einnar óbyggðrar nætur enn? Hver

stendur yfir mér blautum af svita

og man ekki eigin hryglu

meðan biturðin blæs

í mig lífi og hatrið

hnoðar

hjartað? Hver nema Heilagur Heiftugur sjálfur?

 

Án þess að þjást af estetískum höfuðverk, án þess

að kvarta yfir nykraðri tilveru minni, án þess

að biðja um ábyrgðarmenn mun hann gyrða mig

kjarki, mun hann veita mér styrk til að lyfta

myndrænu sverði gegn öldurótinu, gegn

lögregluþjónum sem krefja mig um ökuskírteini

í vitund þar sem sól kemur upp, gegn nafnleysinu

þegar ég vöðla eyðublaðinu saman og byrja upp á nýtt.

 

Mann þyrstir í svalandi vanda

á villuráfi um auðnir

áhyggjuleysis og værðar.

 

En ég er ekki verður þessarar náðar, þessarar

andvöku. Auðvitað vil ég ekki síður en aðrir frelsa

eðalborið svar úr klóm sannleikans eldspúandi. Ég

mun þó ekki höggva hausinn af neinum. það vaxa

bara nýir í staðinn. Og ég var aldrei einn af þeim

sem fórnar sér svo Réttlætið eitt megi lifa þegar

fólkið verður dáið. Kannski er ég hann sem var

uppi vegna smánar í banka, kannski er ég hann

sem að óreyndu fékk ekki ljóðin sín birt.

Bráðum kemur hún af vaktinni. það birtir

en hugsun mín fellir engan skugga og sami

botninn rímar við alla mína fyrriparta: þegar

mest ég þurfti við

þá var ég sjálfur hvergi.

——

Fyrsti þáttur

Tilbrigði dyravarðar

I

Sumarið heima

Af kistubotni lyftir hún skírnarkjólnum.

Úr öskju fær hún grafið norrænan lokk.

En gómar æsku sína hér:

Í augntóftum brúðu.

Í holum augntóftum brúðu.

 

Eftirstríðsár

Billegir skór af Vellinum.

Grunur um sprútt í skúrnum.

 

Ilmurinn, rómuð

eplin, jól.

 

Ómegð

Gamla elliheimilið kallaðist húsið

sem í öðrum plássum

hét kannski Hreppskassi

eða Bæjarblokk.

 

Afhverju elliheimili? spyr innipúki

uppúr skyrdisknum

og stendur á haus í skeiðinni.

 

Sú eldri ansar engu.

Hún leggur það yngsta á brjóstið.

 

Vegagerð

Síðasti bærinn í dalnum hét fyrsta

íslenska myndin. Verkstjórinn bendir mér

innfæddum

útlendingnum

á rúst: þarna reistu þeir kotið.

 

Kondu seinna.

Kondu

með glókoll

og frú til að gaspra um arf.

Uppruna sínum getur enginn neitað.

 

Lýriskir dagar

Svarthvítir dönsuðu Quinn og Bates

á dúknum í Nýja

Bíói

 

en hér í seiðandi flæðarmáli

velkjast upplitaðir

brúsar undan sápulegi.

 

Vaktaskipti við höllina

Sólskin og kalkaðir veggir. Loðinn

brjóstsykursmoli í sparibuxnavasa.

Krónan

sem töframaðurinn fann bakvið eyra mitt.

 

Myglan í veggfóðrinu. Hurðaskellir.

Stífur pensill

í málningardós.

 

Allt þetta læt ég eftir mig.

En fæðingarblettina

lét ég fjarlægja

og sippubandið var ekki mitt.

 

Nafnlaust

og með ættrækinn skilning á vörum

nálgast gigtveikt sumarið

nálgast viðtengingarháttur ótíðar.

 

En í septemberhuga krypplingsins

eiga stelpurnar ennþá frímínútur

og hlaupa í sjoppuna

og hlaupa framhjá í þunnri peysu

eða jakka

sem þær halda saman við naflann með nettri hendi.

 

Þær koma í ljós og þær hverfa og hárið gusast

um axlir og andlitin gjósa.

Og engin lítur til hægri og engin til vinstri.

 

Ein skal þó ávallt missa hingað augun. Ein

skal óvart missa hingað óstýrilát augun.

Og skelfast.

Og finna viðbjóðinn káfa —

finna óræðan viðbjóðinn káfa um barm.

 

Í portinu bergmálar síðasti hlátur vorsins

 

Liðhlaupinn

Einatt þurfa augun að venjast óreiðunni.

Vináttan, tjakkurinn, skrallið.

Ekkert af þessu var týnt.

 

Í verkfæraskápnum rekst ég á aðra gosflösku

sem þú hefur ekki tæmt.

Engan þyrstir í volgan sopa.

 

Kannski það séu bremsurnar sem sameini okkur.

 

Ég spegla mig snöggvast í stuðaranum.

Haustið drýpur af ryðguðu bretti.

——–

II

Úthald

Hæll af ærnum kvenskó

negldur

mitt

í landganginn.

 

Og sleggjan

sem haltrar upp bryggjuna heim.

 

Annar morgunn á brúnni

Einkum hrímgað

handrið

og

fingurnir sem

líkja

eftir

göngulagi

línu-

dansarans.

 

III

Og ég kom þar

Og ég kom þar sem póetin höfðu marmara

ljóð sín í frammi, fólkið

 

hreifst (gvuð krakkar erum við

ekki svaka heppin

að eiga svona fallegt mál

íslenzkuna) en ég

 

á mína vísu.

 

Mundi hvað ég var lítill

kall, mundi að alltaf á öllum

tímum er búið að yrkja bestu ljóðin.

 

En ég (ó líka ég) reyndist þá hafa hjarta

sem neitar að taka sönsum, hjarta

sem heimtar söng og ég skildi að mismæli

mitt, að vandræðaorðið

var eitthvað svo smátt

eitthvað svo líbblegt og smátt.

 

Hið eina hverfula

í öllum salnum

og sannlega sannlega eilíft.

 

Fimmtudagskvöld á þýsku

Blæs og blæs, hann blæs og

blæs. En hver? Hver blæs? Hver

athafnar sig á þakinu? Skáld

 

skapur, persónugervingur; við

höfum ekkert að gera frammúr.

Látum blossana stafa frá spæjara

sem farið hefur gluggavillt

með ljósmyndavél í leit að hjúskaparbroti.

 

Þá drynur skruggan. Og hvernig

ber að túlka hana hér

 

í þessum texta/veruleika? Kannski

goðsagnir séu lausnin? Ég

hef ekkert á móti því praktíska

en við lifum í heimi myndhverfinga

elskan mín og óþarfi að æða

upp á þak útaf lausri bárujárnsplötu:

það er annar úti með hamar.

 

Reyndu þá að yrkja blankalogn

og sól, reyndu þá að yrkja

kvenmannsbelg næst þegar á að juðast.

 

aðalbláber

gæti verið ágætis titill á ljóði!

Og þetta er þá afrek mitt í dag:

Ég hef plokkað orðið aðalbláber upp úr bók.

Ég veit það má finna bláber

í öðrum verkum. Og kannski

grunar mig líka mun handan orða

þótt ég komi hvorki fyrir mig bragði né lit.

Ekki verður aðalbláberið

aðalbláber eitt og sér.

 

aðalbláber. Alltaf skal mínu óviti

heppnast að slíta orðin úr samhengi.

En hver eru vensl mín við þetta?

Gegnum hana mömmu?

Já, gegnum hana mömmu.

 

Stundum á haustin tíndi hún berin fyrir vestan.

það er freistandi að skrifa: hún las, en

hún tíndi berin á æskustöðvunum fyrir vestan.

 

Aðalbláber náttúrunnar spruttu

eflaust í öðrum landshlutum

og þau vekja ekki áhuga minn.

Enda hef ég fátt að gera við heiminn

þarna úti. Og minna við samheiti.

En dugar aðalbláber sem líking

í sambandi okkar mæðgina?

Var ég aðalbláberið hennar?

 

Nei, ég mun aldrei framar yrkja ljóð.

Mér líður ekki einsog.

Nú reyni ég að einbeita

mér að lestrinum, nei, ég les ekki meir.

 

Bólstraský

                                                 they weren’t good poets

                                                 they weren’t bad poets

                                                 but, oh my god, they were poets

                                                                           gilbert & george

Í gær tók ég með mér veðurfræði

Markúsar Á. Einarssonar (já

af öllum bókum hefur einmitt þessi

fylgt mér) og fletti upp á skýjamyndunum.

Veistu hvað? María situr bólstraský. En ég

er engu nær um fegurðina.

 

Og hafi ég ætlað mér að skilja

guðdóminn koma vísindin að litlu

haldi segja strákarnir.

þeir hafa lesið um gamla spekinga

sem endalaust þráttuðu um kynferði

engla. En varla þeirra sem eru í myndinni

því hún var máluð síðar.

 

Hvað á ég að gera við líf mitt?

 

Encyclopédie morale.

Aftur dreymdi mig fornbókasalann.

Aftur tók hann fram doðrantinn.

Starfsævi okkar skýjaglópa er stutt

en kannski er ekki of seint að læra frönsku.

Ég verð bara verð ég verð að komast til Parísar.

 

Hvað ef hann er í Quebec?

 

Morgunkonan grándar mig og hlær.

 

Poste restante

Vinur. Bréfum

þínum seinkar og ég

hugleiði stundum að senda þér ljóðið

um stúlkuna sem tregar

elskhuga sinn og bróður. En þú

myndir kannski öfundast útí

frumlegheitin og leggjast í þunglyndi.

Ég læt vera að yrkja. Enda

þarf ég hvorki að bregða mér í kjól

né aðskornar líkingar til að viðurkenna

opinskátt og edrú að ég sakna þín. Verst

hvað ég er mikið skáld. Verst hvað ég

skammast mín fyrir orðin. Verst hvað

ég óttast lágkúruna sem gæti vakið

grunsemdir um að mér sé alvara.

 

—-

Fyrsti þáttur

Biskup vísiterar fávitahælið

 

heimakominn

ekki spyr ég að gleðskapnum, enn

blaktir á kerti mínu hér í stofu

 

talandi um eirðarleysi, yfir

vokir stimamjúkur skuggi

 

vill ganga frá, en mætti

mætti treinir sér, treinir

 

á erfiðum tímum í evrópu

á erfiðum tímum í evrópu

hrepptu fangar kartöfluskræling

en í asíu

fengu hænsni hýði af hrísgrjónum

 

semsagt

allt við það sama hjá siðmenningunni

óvart fjörgar hún lítils virta

meðan úrvalsliðið veslast upp

 

lífstíð

tungumálið hlaut

ég að ósekju

og afplána enn

 

biskup vísiterar fávitahælið

öll erum við börn

í vissum skilningi

 

það má nú segja

 

og þessir minnstu bræður

holdfrekir

kaffisjúkir

mislyndir

ja —

samasem ég einsog skrifað stendur

 

en hvað sem annars mætti um þá segja

skyldu þeir gera sér hugmyndir líka

 

og hingað er ég kominn

opinberunina

hefur maður jú umfram dýr

 

skyldu þeir gera sér hugmyndir líka

 

steinn þvær hendur sínar í moskvu

rautt er

rautt og rautt

er örugglega rautt

 

úr þessum krana rennur þó ekki heita vatnið

 

og ég sem hef reynt

að koma litum í orð

 

stúdentsveisla

héðan af

verða minningarnar á breiðtjaldi

örfoka unglingsárin

reynast glaðvær borg

 

dillandi hlátrar

berast úr hverju húsi

og auðga tilveruna

 

einungis framtíðar er saknað

 

komische oper

sætavísan beinir spotti sínu

á mig og heimtar miða

 

fagnandi gægist skattgreiðandinn

yfir öxl

yfir einkennisbúning

 

hurð í húsi heimspekideildar

fyrrum enduðu allir hugsjónamenn ævina

í óþekktri blindgötu

nú heitir svo að við búum í rólegum botnlanga

 

og enn stendur

það sem til stóð

 

herod the baptist

þú ein

ég lofa aldrei þú ein

 

sjálfur er ég að minnsta kosti tveir

sjálfur hef ég að minnsta kosti tvö höfuð

 

svona svona

 

höfuð færðu á silfurfati

ef þú dansar

stúlkurinn mín dansar

 

dale carnegie milli funda

það sem einum getur dottið í hug

á veggnum hangir tíkallasími á

borðinu liggur minnisbók ugla

sat á kvisti æ það sem einum getur

dottið í hug nei hikstandi sjálfsalinn

er varla rétti stíllinn röddin sem

hrópar upp kjúkling slæmur

bakgrunnur ekkert mál það má

eiga leið framhjá hringja bjöllu

dingla hvað ef hnappur við útidyr

leiðir hugann að takkanum sem startar

atómstríði þá er að velja gömlu aðferðina

banka knýja dyra bánk bánk nei kemur

þá ekki bara frelsari í gættina

hæ það sem einum getur dottið í hug

æ það sem einum getur dottið í hug

 

síðbúin doris day

                                  I certainly wouldn’t want to join

                                 any organization that would be willing

                                 to have me as a member.

                                                                                 Marx

spegill spegill er ekkert inní músík

samt fullur efasemda vegna tónleikanna

della: hún snýr út úr

skellir eftir sér hurðinni.

og tiplar hvellum hlátri

niður stíginn að hlutlausum taxa

 

nei kannski bjóðast engin tækifæri úr þessu

þá verður í öllu falli huggun

að hvarvetna leiðir miðlungsfólkið sönginn

 

síst gerir betra ein frábitin heima

ævinlega skal ákveðin elska í bakröddunum

hafa merkilegri tón en stjarnan

 

spegill spegill er ekkert inní músík

 

sveitafólk

ein

hleypur

með áttavita í hendi

 

gæti fundið rétta sporið

gæti líka ýmislegt

fyrir

hitt

í þreifandi diskótekinu

 

einhleypur

í villu

grunlaus um sæluhús

bunulækirnir renna uppímóti

 

reykjavík by night

ástin mín í hitasvækjunni

ó veittu mér straum

þú sem hefur innstunguna

 

veittu mér straum

og þér mun standa opið

frystihólf í brjósti mínu

 

hér í mo—mo—mollunni

úldna spakmæli á vörum

leggur rotnunardaun af samræðum

 

veittu mér straum

trúðu mér fyrir orðum þínum

safaríkum ástarorðum

 

ég varðveiti þau í hjartanu

ég varðveiti þau í frystihólfinu

 

úrmangari

kondu úr

kondu elsku úrið mitt

hreyfðu sundur vísana

 

kondu úr

leyfðu mér að trekkja þig

það trekkir svo að trekkja

 

kondu úr

kondu elsku úrið mitt

vertu tíu í tvö

vertu kortér í þrjú

 

rauðanótt másarans

ekki skella á, ekki

halda að nú ætli ég að stynja upp einhverjum ljóðhrokanum

ekki halda að nú vilji enn einn narkissos mæta á staðinn

til að spegla sig í augum þínum

fjallavötnunum — nei

olíubrákin á þessum pollum þínum er staðreynd og

ekkert við því að segja

aðrir mega hneykslast

aðrir mega rífa úr sér glyrnurnar

gera þindarlausan móral nostalgíunnar að blindrahundi

en mig heillar litrófið

og mér geðjast að sífelldum hamförum þínum

 

trúðu mér

barbamama

ég vil finna þig undir spottinu á broadway

ég vil finna þig undir borðum í velferðarríkinu

vil finna þig undir fjögur

undir fjögur hvarflandi augu

finna þig

ofurseldur eigin yfirburðum, já

hlustaðu á þennan sæla farísea

þráhyggja píslarvottanna höfðar ekki til mín

ég nam aldrei latínu mýrisnípunnar

sýni þó umburðarlyndi

lesi ég kveðskap grasafræðinganna í tímaritinu

en ég er óviti

varla farinn að spá

í arfinn

bogart í casablanca

er minn skarphéðinn í brennunni

og mínir jónasar fóru á grasafjall í mexico

 

trúðu mér

barbamama

engan veginn geng ég sem fyrirmynd í barnabók

kennsluhæf fyrirmynd með séríslenska spurn á vör

og raunsæja vanmáttarkennd pedagóga á bakinu

ég er fjölþjóðlegur óviti

veikur fyrir brellum

held að með réttum stíl

geti jafnvel stelpan sem kynnir sjónvarpsdagskrána

öðlast líf fyrir neðan mitti, veit

að siðferðið er annað

veit að lífeyrissjóður vanans er gjaldþrota

og hlustaðu nú

hlustaðu nú á þinn fjölþjóðlega óvita

leggðu frá þér hjemmet

leggðu frá þér familie journalen

og kondu

barbamama kondu

 

ekki, nei ekki

segja að ég þræti fyrir hlutdeild

ekki segja að ég þræti fyrir ábyrgð

á friðsamlegri sambúð

og vandanum samfara

þú veist að ég hef enga afsökun

þú veist að ég hef enga fjarvistarsönnun

veist að ég er ekki svo heppinn að vera kona

og hafa aldrei viljað stríð

svona er lífið

barbamama, svona

er ég og talandi um hlutdeild

auðvitað nenni ég ekki að hlaupa til

þótt heimalningurinn freisti útgöngu

komplexinn helgi njálsson

dulbúinn sem ungfrú svíþjóð

ég þegi

fylgist með ævintýrunum

þau gera alltaf lukku

 

enn vilja prinsarnir reyna fyrir sér sem svínahirðar

þeir vappa um þinghúsið

í einlægri leit að kjölsvíni þjóðarskútunnar

 

trúðu mér

barbamama

ég er fjölþjóðlegur óviti

og MÉR

langar í eitthvað annað

 

ekki hika, ekki

alltaf spyrja hvaða augum ég líti silfrið

hégómlegt vandamálasilfrið

barbapapa í byltingunni er augasteinninn minn

barbapapa í blaðamennskunni er augasteinninn minn

barbapapa í borgarstjórninni er augasteinninn minn

og hættu svo að spyrja

og hættu svo að draga mig í efa

ég er fullur af lifandi mótsögnum

 

trúðu mér, barbamama

ljóðið mitt er síst að öllu ljóð

það er tærasti sultardropinn í ár

það leggur sitt af mörkum við að hola steininn

 

ekki, nei ekki leika

ekki leika strandarkirkju þegar svona stendur á

ekki pressa útúr mér loforð

kraftaverk eða ekki

barbamama ég bíð

ég bíð þess sem koma skal, ég

bíð og bráðum klárast sígaretturnar

 

trúðu mér

barbamama

bráðum klárast hún líka

þolinmæðin …

 

bæn í umsetnu húsi

óvart hefur einhver læst að utanverðu

engan grunar í hvaða ástandi þú ert staddur

hvað áttu að gera hér?

syngja

eða snúa þér upp í horn og breiða óttann yfir höfuð?

 

þögnin lýsir upp herbergið: ekkert

 

úr bókinni manstu plottið

veist að ástleitin illskan sleppur innfyrir

 

til orða skalt þú aftur hverfa

vinur

einverunnar

 

sama

hvaða veruleiki verður kistulagður í þér

með tíð og tíma iðar allt af lífi

 

komi

komi komi

komi nótt

komi morðingi

komi góður morðingi og nótt

komi komi, kom

 

milliþinganefndin skilar áliti

ég vaki mig dreymir

þig dómkirkja

ég er drukkinn og læst vera drukkinn

ég er ungur og ær af elli

er á sunnan

og meðan þú spyrð mig einskis veit ég allt

 

ég heyri þig hvísla

þessi angist var ekki þín

þessi angist var engin angist

 

nei, þetta var ljóð mitt

og þetta er mín játning

 

ef ekki væri ísland ættirðu ást mína ein

 

hér færðu tíu hnébeygjur

hér færðu allar mínar ónotuðu bolvindur

 

hlauptu dómkirkja hlauptu

 

módernísk nóttin hinkrar í rigningunni

götur borgarinnar bíða þín hálar

 

tíðasöngur

segðu mér ekki frá ljóta

andarunganum í kvöld

engin dæmi um þann sem finnur

sig-sér-sín

ekkert snakk um eðli, takk

ekki í kvöld

 

heilög marilyn

ég hef leitað, hef

leitað og ekki fundið sjálfan mig

 

og líka ég er þreyttur á að vorkenna sjálfum mér

og ekki heldur ég nenni að spyrja hver ég sé

né hvað ég eigi að vera

 

annan rúnt, annan

áfram, annan

það gæti verið séns

 

en það er alltaf of seint

og það er alltaf of snemma

og allt er allt er fjarverandi

 

heilög marilyn

gef mér að drekka

ég er ekki þyrstur

 

nú er komið að mér

ég er sannarlega ekki ábyrgur orða minna

 

en ég trúi á orðið, marilyn

allra kvikinda líki

trúi

 

heilög marilyn

hvað er einnmeyjarsonur hjá mér

barni þínu

barni óbyrjunnar

 

mun ég

eða mun ég ekki frelsa heiminn

 

heilög marilyn

ég er áhorfandi

ég breyti heiminum og breyti

 

breyti selskapsdömunni í norn, ó marilyn

 

inni er úti

kroppurinn er sálin

og ég á ekkert nema minn græna vilja

 

ég hef leitað, hef

leitað og ekki fundið sjálfan mig

nú er að skapa úr engu

 

marilyn

fáðu mér maskarann, marilyn

 

arbeit macht frei (3)

i. góðkunningi

enn á ný ertu staðinn að lífi, kjáninn

með sönnunargagnið innan klæða

innan holds

ekkert þurfa menn samt að óttast:

enn á ný er krafist útúrsnúninga

 

ii. vínarkvöld

spennandi dansleikur. segðu

á tólfslagi

taka þau svipina niður

 

iii. torgseti

og sjá: það hleypur

úr einum banka í annan

það hleypur

það hleypur

úr einu ráðuneyti í annað

það hleypur

hleypur

úr einni skoðun í aðra

hleypur

og sjá: það hleypur

 

iv. einmuna tíð

ekki rignir, ekki

rignir peningum í dag

ekki rignir peningum

og rignir ekki í dag

rignir ekki, rignir

ekki peningum í dag

 

v. sálmur í vesturbænum

englarnir vaka ennþá frameftir

úrþví óvissan bara magnast vaka þeir

það máttu bóka

með geislabauga undir augum vaka englarnir

pabbi á fjarstýringunni, pabbi

alltaf á fjarstýringunni

 

vi. uppgötvun á þjóðskjalasafninu

sem ég

er lifandi:

það réði

til sín fyrstu

persónu

fleirtölu

það réði til sín böðulinn Við

 

vii. gamalt viðlag

gekk yfir sjó og land

gekk yfir gamlan mann

ég á heima á rugglandi

rugglandi

ruglandi

ég á heima á rugglandi

ruglandinu góða

 

viii. erfisdrykkja

gengur hún þá ekki tinandi milli

borða og heilsar slektinu:

mamma gamla Ísland sem börnin hugðust syrgja

 

ix. kóngamóðir

hittu mig, elska

í heimskunni

gefist þér gefist þér tóm

 

x. tvær kviður fornar

sorrí leiðangursmenn

ef, hefði, mundi og ég?

amundsen náði suðurskautinu

amundsen náði meyjarskautinu

og víst er ég víst er ég skott

rófa, stertur, dindill, hali, stýri…

 

xi. pústað út á eigninni sjálfri

skál fyrir húseiganda

á eigninni sjálfri, skál

skál fyrir vorinu, bílskúrnum

og púströrinu, skál

skál fyrir framkvæmdamanni

fyrir húseiganda, skál

 

xii. orð dagsins

og ef drottinn gleymir teningunum heima

tekur ekkert okkar ákvörðun í staðinn

 

xiii. húskveðja

engin rauðvínshöll

þessi skrokkur

þetta hæli

þó vöktu hér sumir frameftir

hér fékk maður inni

fyrir órana

hér stóð fávitahæli

hér stóð hús handa sjúkum

—-

Fyrsti þáttur

Tollari leitar merkingar

 

Íslands minni

eftir dúk og disk [svo] kemur heiðursgesturinn

– kemur vorið

með alla sína heimtufrekju

 

Drög að aldamótaljóði

sigur handboltalandsliðsins á útivelli

bókmenntaverðlaun nóbels

og heilög rigningin á þingvöllum

 

bandaríkjaforseti í göngutúr án öryggisvarða

íslenska lagið á breska vinsældalistanum

og heilög rigningin á þingvöllum

 

útlendingurinn sem lét myrða sig í þjóðgarðinum

lömbin á vorin, ó lömbin

og heilög rigningin á þingvöllum

 

ávarp til eftirlifandi

á eftir þessari setningu kemur.

 

engar athugasemdir um það hvort

.inn tilheyri setningunni eða ekki

 

og sakið mig ekki um

ósamkvæmni, myndugleikinn

skapar einkum mótsagnir komma

óttinn við óttann spámenn

sem aldrei koma því einstaka í orð

 

og ég en ekki ég heldur ég

mun enn einu sinni sýna í verki

að það má taka mark á orðum mínum

það kemur fram sem ég segi og skrifa

 

á eftir þessari setningu kemur annar.

 

fjórða grafhýsi leníns: vígsluljóð

og hví skyldi maður yrkja um aðrar?

 

ég fer að dæmi hinna strákanna, líki

brjóstum þínum við líparítfjöll

eða rauðhóla en aldrei loðnar þúfur

 

og skapahárin skulu vera

birkikjarr, nei

skjólbelti (það stuðlar) kringum akur

 

síðan sái ég osfrv.

 

en í miðju sáðlátinu

ákalla ég föðurland

mitt ó mamma

 

aldarhvöt

brennið

þið

 

we’ll be back to you with more after this

message: Ljóð þetta má eigi flytja með

neinum hætti, svo sem utanbókar

lærdóm í barnaskóla, ástarjátningu

á bjórkrá, eggjun við jarðarför, eða

á annan sambærilegan hátt, að

hluta til eða í heild, án skriflegs

leyfis höfundar (Anton Helgi Jónsson)

og útgefanda. Óheimilt er einnig að

túlka ljóðið á nokkurt þann hátt

sem brýtur í bága við ætlun

höfundar (Anton Helgi Jónsson)

og komi viðurlög fyrir.

Lesandi sem í ógáti hefur rennt

augum yfir ljóðið án þess að hafa

greitt fyrir eintak sendi kr. 50

til Rithöfundasjóðs Íslands

Hvefisgötu 5, 101 Reykjvík, ICELAND

— munkar

 

fossaniður

því reynslusagan í barnablaðinu heitir trúlega hundur bjargar manni sem er auðvitað ágætis heilræði og eflaust birta þau dönsku ennþá storkinn sem kemur með krakka í bleyju nema það sé efnabomba núna svo þá er skárri þessi foss sem minnir á þann ég sá í gærkvöldi þegar dagskránni lauk og ég hugsaði náttúran væri ágætis hugmynd en verður fossinn áfram foss í klakaböndum þótt auðvitað megi spyrja hvað sé fyndið við vatnsfall sem fyllir út í sjónvarpsskerm og streymir þaðan út á stofugólf ungra hjóna í innlendu blaði sem liggur frammi hér á lækna-miðstöðinni nei ég heiti ekki halldór ég heiti anton ég

alþing í nýjum ljóðahætti

bandvanur draumur og
tannburstarnir gjóta
dansandi kenningum

sem þokurnar ræða
en broddgöltur gleymir

sér við afstæð andvörp
meyrar sekúndur
sárfætt ský

andstuttur sigur
brunnin þögn
einn rennandi draumur og

þing
hús
flugunnar

 

Tvö tækifærisljóð

1. Afmælisdiktur til HKL

bækur jón að réttum telja
uppteknir
reykdalín

íslenskar

skýra uppúr
menn
aðra rifja
hér útirauðsmýri snemma
upphátt mikill

2. Bréf til Láru

blóðmörskeppur ritlist ég forklárast
titrandi innblæstri lyftingu
ljómar átölur raust umturnunar

blásteinslegi réttlætisins ég frammi
til illa lambsins
loks ánægt ræður umbótamannsins

blessun ríð ég fyrir
tvíhendi innanmeini leiðinlegur
leiðslu á rómantískri undir

Ættargripur

þú
hvernig
hvernig þú
æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ hvernig þú getur
æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ hvernig þú getur látið
æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ hvernig þú getur
hvernig þú
hvernig
þú

Njósnari í þykjustunni

( Á þessari blaðsíðu gæti frómum lesara vitrast ljóðið Njósnari í þykjustunni. Ef að líkum lætur er það skráð með ósýnilegri skrift og verður lífsreynsla hverjum þeim sem í góðri trú rennir volgu straujárni yfir síðuna. En þeir sem afneita skáldskapnum og æskja fremur hinnar meintu orðsendingar skyldu varast að láta heit augu hvíla of lengi við pappír og snúinn bókstaf. ahj. apríl ’86 )

Þrjú frumort ljóð úr ófullgerðu skáldverki

1. fráhvarfseinkenni í forstofuherbergi

þú elskar mig í annarri persónu
ég reifst
ég fór
frá

þér og hafði ekkert með mér suður
nema orðið drusla
en í sjöundu línu hef ég fyrirgefið allt

og ana beint út á stóra játningabrettið, segðu allt
                                                        nema nema amen amen
                                                  hví
                                            hika
                                         ég
                                       æ
                                   ég
                          verð
                 smár
          svo
smár

annað hvort hringi
ég eða

2. rauðu ástarsögurnar

ég

virði hlátur þinn en leyfðu
mér samt að útskýra
málið frá sjónarhorni mínu:

þú

hús í borginni

látum standa opið út á svalir
enn um stund
gardínan bærist sjáðu myndarinnar vegna

það var betra, kondu
hingað yfir í sófann

handköld, frá og undir-
förul þei: flugvöllurinn

lítil rella æfir aðflug í logninu
núna skefur skefur skefur

ég geng frá ljóðinu til prentunar

ég veit hvorki út né inn í þennan heim

ég man eitthvert hrafl úr epískum kossum hennar

búið

 

Hugsandi munnur

Hér stendur
orð.
Dregur nokkur spekina í efa?

Er ég
í
orðinu? Er
ég
orðið?

Vei, ó vei.

Hlustið, helgar
kýr og rollur
takið nótis af eftirfarandi:

Reynið hvorki að finna skáldið
bakvið orðið né manninn
bakvið skáldið í þessum línum.

Rödd úr salnum: En konuna þá?

elskhuginn

taktu þér ferð á hendur
kondu, sjáðu með
eigin augum
hversu búsældarlegt er um að litast
í hjarta mínu [les: ríki þínu]

kondu, katrín
mín önnur
sjáðu með eigin augum

úr Bréfi til ungra skálda

svarið aldrei með Halló
Já eða þess
háttar, svarið
ætíð
þannig að sá er hringir viti
samstundis hvort
hann hafi fengið rétt
sam

(Etv. mætti gera meira
úr hugmyndinni:
þetta er sjálfvirkur ljóðsvari.
Skáldið er ekki við í textanum.)

         bandsrof látið
ætíð þann er hringt hefur hringja
upp
aftur

Sjálfsmynd I

hæpur. loðsilungur. gol-
mögóttur. óhæfi. raftur.
flétta. hjá. sókn. fingur-
bjargarblóm.

Sjálfsmynd II

Ég hugðist yrkja ljóð; lokaði
augunum og blaðaði um stund í orðabók
Menningarsjóðs. þegar minnst varði
sló ég vísifingri hægri handar niður
á eina síðuna, opnaði augun og
aðgætti hvort nokkur læsi yfir öxl mér.
Engan sá ég og ákvað því að orðið
sem fingurinn benti á væri skáldinu ætlað.
Ég punktaði það hjá mér. Hélt svo áfram
þar sem frá var horfið. Níu sinnum
lét ég andann koma yfir mig. Níu orð
punktaði ég niður. Síðan las ég í gegnum
handritið og gaf verkinu nafn.

stand in

(skáldið flutti
ljóðið

yfir á næstu síðu
og skrapp á klóið

merkingin ein
bíður)

frinn frinn

frinn frinn um eilífð frinn
hvernig get ég skilið
frinn frinn um eilífð frinn

herbergið er óbreytt í myrkrinu
inní mér virtist ekkert týnt
hljóðin úr mér hin sömu og í morgun

svo kveiki ég ljósið og gríp í tómt: frinn frinn

illir vinirnir eru mér góðir
illir vinirnir vilju mér hjúlpo
enginn kemur þó í þinn stöð

illt er breytt
forgefins inni ég eftir merkingu

skynsemin segir: reyndu nýtt stufróf
lúttu þér lynda nýtt stufróf
kondu reglu ú nýtt stufróf

frinn frinn um eilífð frinn
hvernig get ég skilið
frinn frinn um eilífð frinn

óbirt ljóð eftir ezra pound

óbirt ljóð eftir ezra pound
það yrði viðburður: ungur
íslendingur í miðilssambandi
við erkibiskup atómskálda

ég lofa engu
leyni engu
renndu samt yfir mig augum

í dagblaðinu væri ég frétt
á ljósastaurnum auglýsing
ég er textinn hér á síðunni: lesandi
nær sambandi við ungan íslending

skáld!

ungan íslending, skáld
dulspeki yðar er einkar athyglisverð
hvað álítið þér um hugsun
fyrir og eftir orðin? nú, spörningin er einföld
þú skrefar þeg í heiminn
og högsar: svo þetta er þá þessi ég sem allir eru að tala um
síðan mætti nefna guðdóm og túsund ára ríki orða
bara nokkur varnaðarorð: ykkur
ber að geta ábyrgðarmanns
einhverjum gæti dottið í hug að höfða mál

ég er textinn hér á síðunni
farðu gleymdu kondu
aldrei aftur
flettu

skreiðarlest

(eftir Hugo Ball; lauslega þýtt og staðfært)

jolifanto bambla ó falli bambla
grossgiga mpfa habla horem
egiga goramen
higo blojko russula huju
hollaka hollala
anlogo bung
blago bung blago bung
bosso fataka
uí uíuí uí
sjampa vulla vussa olobo
hei tatta gorem
esjíke súnbada
vulubu ssubudu uluvu ssubudu
tunba ba-umf
kusa gáma
ba-umf

Fyrsti þáttur
Sérleyfishafi tregar

Helgidagar

Í gluggakistunni liggur upplitaður eldspýtustokkur.
Ég væti tvíböku í heitu kaffi.
Vonandi rignir hann ekki allan mánuðinn.

Gömlu vikublöðin verða betri með hverju sumri.
Óperusöngkonan er rík
en ánægð og Danir
hafa loksins
fundið handritið að þýðingu
H.C. Andersen á La Nouvelle Justine.

Afhverju fæddist ég ekki í Kaliforníu?
þakið væri löngu málað og klárt.

Og kannski hefði ég þá orðið forseti Bandaríkjanna.
Á Íslandi eru fyrirheitin önnur:
Bróðir þinn gæti þekkt mann sem þekkir ráðherra.

Velgengnin er hvergi glæpur nema hér.
Heildsalann kann ég bráðum utanað.

Ég ætti að skaffa nýrri blöð í bústaðinn.
Lesa um fjársvikin.
þegar rignir jafnast ekkert á við fjársvik.

Samband óskast

Liðlega þrítugt skáld
óskar eftir sambandi við
lesanda sem skilur
einkalega reynslu.
Börnin engin hindrun.

þeir sem hafa áhuga rétti upp hönd.

 

Svissneska úrið

Hann álpaðist einn inná óupplýsta
tungu sem hvorki
svaraði orðalista
fararstjórans né ensku.

En sjálfur skildi hann að pilturinn
bauð honum svissneskt úr
ósvikið og ekta svissneskt úr á slikk.

það hefði ekki enst mér upp á hótel.

þegar hann fór út fyrir efnið
árið sem ég sat eftir
var niðurstaðan hin sama og eflaust
heyrðu seinni árgangar söguna óbreytta.

Síðar gerðist ég hagvanur á kennarastofunni.
Og viti menn: Svissneska úrið er vorboði ljúfi.

Péturskirkjan, Colosseum, Via del Corso?
Engu okkar gagnar að spyrja
ferðalanginn til vegar:
Álengdar stendur yngismaður
með opið niður á bringu og býður svissneskt úrið.

sunnudagsfeðgar

dugar öskjuhlíðin sem ísland
og náttúra? ég spyr. sjáðu
fuglinn, segi ég upphátt við drenginn

sem lítur á mig með hvað? á vör.

gláptu ekki hingað, þú ert
barn og enginn hvolpur
átt hvorki að vakta puttann
né kvíslgreina stöðugt
vísifingursorðin.

það er lóa, manstu
í vísnabókinni, lóa!

og lóan hún söng dirrindí
hjá skáldinu, en sumir
hallast að öfugum tvílið.

margur daninn gisti hér lengi
án þess að læra íslensku
og um kjörlendi kana þarf ég ekki að fjölyrða.

spurðu því ekki hvaðan
þessi sumargestur komi eða hverjir
fyllist heimþrá
þegar hann syngur.

við getum hampað bæði vísnabók og tungu
eignað okkur hlíð og söng og fugl.

Bastarður

Fisksalinn vefur dagblaði utanum ýsuna. Friðrik Nietzsche hét þýskur heimspekingur. Í kaffitímanum skiptast piltarnir á bitaboxum. Tré-klossunum var ætlað að minna þráin og Sæunni á sumaleyfi þeirra í Hollandi. Óviðkomandi bannaður aðgangur. Ef skólastjórinn hefði mælt með mér væri ég orðinn yfirkennari. Sestu ekki í sinnepstólinn. Hefndin hvolfdist yfir kerskna ættingjana. Játaðu glæpinn svo engan fari að gruna þig. Ég er boðflennkan á skáldabekknum, sagði eyfirski hagyrðingurinn. Í hvaða setningu er ég staddur? Enn vill illgresið heita hveiti. þjónustustúlkan brigslar ungum Norðmanni um óheiðarleika.

Ráðstefnumaður

Hvar liggur silfur
Egils grafið?
Í sögu?
Í ljóði? Í logandi mel?

Engin flugleið
er nógu löng fyrir stóru málin.

þökk sé fyrir koníak
og kjaftforan
sessunaut sem kímir:

Hreinskilinn geng ég að hliði
með orð
mín og eðaldrauma.

Einn á hvítum

Sumar í garði og sumar
í kjól, til dæmis
ein ljóshærð
sem kælir
tærnar við gosbrunn.

Sú skal vera prinsessan mín í álögum.

Hún skellir uppúr.
Hvers vegna?
Hvers vegna ekki?

Í mínum skáldskap er leyfilegt að hlæja.
Við hlæjum bæði:
Við tvímennum heim á íspinna mínum.

Í Kaupmannahöfn

Þegar ég kem til Kaupmannahafnar
horfi ég á þökin.
þau eru fyrir löngu orðin græn.

Heima voru þökin líka græn.
En þá voru þessi ný.

Koparþök eða þekjur. Hver hefur sína
sérvisku. Nema allt sé háð duttlungum
og tísku í kortagerð.

Hjá sendiherra tala menn fjálglega um Evrópu.
Sumir minna þó á þýska varnarliðið
og traffíkina við landamæri Póllands
í september ’39.
Guði sé lof fyrir hernám Breta
Kanann og Flugstöðina.

En eitthvað hefur gerst: Mér er sagt að ég
lifi sögulega tíma
ekki síður en skáldið
sem orti um tannlaus orðin
og matjurtarækt Bandaríkjamanna í Japan.

Hvað segja skáld? Hafa líkingarnar
eitthvað að gera í pólitík?

Ef þetta væri ljóðið mitt um ástandið í heiminum
gæti ég látið Palestínumann
róa með sinn hvítbláa út á höfnina. Hnattstaða
einstaklingsins er alltaf jafn hernaðarlega mikilvæg.
En með ástandið í Evrópu og sérhagsmuni
Íslendinga í huga rekst ég
á Hólmfast Guðmundsson
af Vatnsleysustönd í Höfn.

Ég ætla mér ekki í framboð fyrr en á morgun
og þetta er mitt prívat og persónulega ljóð:
Auðvitað spyr Hólmfastur um leiðina til Brussel.

Ég bendi honum á þökin.

Langförull

Á hvaða máli galar haninn?
Í svefnrofunum lét hann kunnuglega.
Verst að fá ekki erindið á prenti.

Stúrinn felli ég tjaldið og pakka saman.
Hef á honum gætur.
Áræði loks að nikka til hans á íslensku.

Ekkert svar.

það var þá sem mig grunaði: Landi
hér í miðri Evrópu.

 

Ný ljóð

1. Skáldmenni í Höfn

Bakpokann og ferðaritvél
geymdi ég í læstu hólfi á brautarstöðinni

hljóp síðan frá mér út í borgina:
Hvar?
Ó hvar svifi þreytt önd skáldsins?

Ha?

Í kjöllurunum
fann ég
svosem
á mér.

Og þegar ég sneri til baka
hafði annar sett örk í ritvélina.

2. Heimarík jól í útlöndum

Maður frá Eritreu
fylgdi vinum af stúdentagarðinum
til okkar Íslendinganna
á aðfangadag jóla.

Í og með urðum við nýstárlega feimin
vinguðumst sisona spyrjandi
og sannreyndum að svartir
geta verið þrúgandi
ekki síður en fatlaðir eða hvítir.

Af blátt áfram hugsunarleysi
var það þó ekki fyrr en við hugðumst
bera grísinn fram að hann reyndist
til allrar hamingju kristinn.

3. Moderna museet

þessar brosandi drottningar eru aðfluttar
enda var ég aldrei varaður við þeim.
Enginn drungi
nei, enginn drungi.

Annað stendur heima
og það getur varla talist til útlanda
þetta helvíti:
sterki bjórinn utan seilingar.

En ungfrú Martinsson er ósvikin
bíður mér á prómenad
kvíðin morgundeginum
vinnunni á sjúkrahúsinu
þar sem hún róar dauðvona gamalmenni
frá níu til fimm.

4. Bændaför til Noregs

Við brottförina frá Osló
er ég á fleiri áttum.

Andríkur landi
vindur sér að páfanum víðförla
og spyr
um veðrið
heima.
Ó guð vors land. Fyrirgef oss
vorar hugrenningarsyndir.

Vér
munum
knéfalla
í Keflavík.
Og minnast við asfaltið.
Og minnast við asfaltið.

5. Fyrsti maí

Nú er búið að segja vetrinum upp
og kröfuspjöldin mættu fá standpínu:
Stelpurnar
liggi berbrjósta
á bekkjunum inni í Laugardal.

Niðri í Lækjargötu
fer gangan alltaf í lakið
og þarmeð stoppa langanirnar.

Sjálfur er ég í ofsa stuði
skipti um sokka í vor
svo ekki ættu gellurnar að setja það fyrir sig.

 

Uppfærsla í plássi

Bekkirnir auðir
í sýningarlok
á leikþætti
mínum: Sá einhverfi
brýtur
saman kort.

Stjarnan ein
blínir eftir kvöldrútunni
út aðalgötu.

Andlit flissandi
telpna límd á rúðu.

 

Saltstólpi í dýragarðinum

Skepnan treður hausnum út
milli rifjanna
og
sleikir hönd mína.

Viðlag:
Ég er vísast kominn til fyrirheitna landsins:
Hér aumka mig jafnvel framandi naut.

 

Heimferð

Um leið og komið er í áfanga
vaknar löngun eftir öðrum.
þetta veit ég.
þú hefur sagt mér það áður.

Ég veit að framrásin verður ekki stöðvuð.
Ég veit að við eigum bókað í framtíðinni.

Raunsæið var aldrei mín sterka hlið.
Ekki bíður ferjan.
Ekki hægjum við á bílnum og snúum til baka.

þetta veit ég allt.

En ég gleymdi að læsa bakdyramegin
get ekki munað hvort ég slökkti á ofninum
minnist þess ekki að hafa skrúfað fyrir kranann
og við hefðum átt, við hefðum átt að negla fyrir glugga.

Fyrsti þáttur
Eftirherma æfir nýja rödd

Umrenningur

Hægan, hjarta mitt, hægan.
Engan æsing þótt manneskjan bjóði mér gistingu.

Hjarta mitt, hægan.
þú skalt ekki lenda hjá vandalausum.

Sjálfur man ég alla okkar viðskilnaði.
Og færi aldrei án þín, hjarta
mitt, aldrei án þín.

1984 VII 4

pukrast a gulnandi matsolustad umber
aleitna feiti eiturhressan kokk stop

elska pig enn og sit hryggbrotinn yfir
kassu flatur lofinn a botn stutfullrar
tomatsosuflosku stop

skamma pig i huganum hlustandi a
upporvandi kokkinn utlista frettirnar
ma pola samanburd vid mannkynid og heyra
ad pvi lanist engu betur stop stop

endurfundir

það rignir, manstu
nú rignir þannig


rignir enn

og
árviss boðflennan ágúst-
nóttin mætt
æ
ekki nennum við út

aftur í glasið kannski


hann rignir enn

Hetja og vængir

þú spyrð
um væntingar mínar og óskir
og um það sem er.

Dúfan mín
allt grípur þetta
hvað inn í annað.

En þessa hlekki
leggur maður á sig.

sérlega mildur og kraftmikill

ein og önnur græn
baun
í uppþvottavatninu

það er nú það

fer erótíkin í vaskinn með árunum?

heyri ég laxinn stökkva í rödd þinni
eða yrki ég eftir tólf ára hjónaband
á máli félagsvísindadeildar
háskólans?

þú birtist mér í eldhúsinu
klædd gulum hlátri
hvort á ég að líkja þér við dís eða norn?

ég á bara pottana eftir

bíddu mín við fyrsta kossinn
snuðaðu mig ekki um óskirnar
veittu mér ástríður
láttu mig elska hata
og anda að mér holdi þínu, anda

Tvö póstkort

I.

sundhöllin eftir lokun

þráhyggja mín: allt
þetta kyrra vatn, öll
þessi eilífð
og hún

sem kemur úr djúpi
teygir upp hálsinn
eitt augnablik

nefertítí

sundhöllin eftir lokun
hugur minn
allt þetta kyrra vatn

II.

sérleyfishafi tregar

borgirnar aftur á landakortinu

þú í bréfunum

ég að hugsun minni

faðmlag okkar meðal óskilamuna
á umferðarmiðstöð í kannski

brúðkaupsafmælið

                  jazz is not dead
                  it just smells funny

                                     frank zappa

dansi hvar er blái
kjóllinn, ó hvar?

dansi er í aldrinum
dansi er í ha ha

kondu þá í útsölunni, dansi
ég mun ávallt skilja þig
frá öðrum dansi dansi

ástin er og, ó dansi
stundum eða, dansi
aldrei en, ó dansi

við eigum saman eigum við
dansi, dansi dansi…

kvöldljóð

varir varir, komið
varir, verið

varir babba
varir mömmu

komið varir verið
blóm blóm blóm

varir varir, komið
varið

Fyrsti þáttur
Þjónn fer að dæmi ljóðs og veitir ábót

Anton Helgi Jónsson:

NÍU LJÓÐ

Dæmisaga að sunnan

Í gær fann ég rétt
eða rangt á stígnum við tjörnina.

Ég leit í dagblað en enginn
lýsti eftir réttu
eða röngu og hvergi
var neinum fundarlaunum heitið.

þar með var draumurinn búinn.
Ég fleygði góssinu óskilgreindu í ruslið.

það er lítið vit í hálfu pari.
þar um vitna ég sjálfur
í einstæðingsskapnum og ósætti mínu öllu.

Í dag fann ég annað rétt
eða rangt á stígnum við tjörnina.

Eftir ballið

Hér lafi ég þá —
ein og sér í fatageymslu.
Lafi.

Hún sem afgreiðir, blessunin
er þó áfram til staðar og spyr: Hvaða
ástríða, hvaða
hugsjón kom í þessari yfirhöfn?

Engin gefur sig fram.
Engin nálgast og fyllir mig lífi.
Engin ber mig úti í napurri borginni.

Morgunljóð óbyrju

Dauðinn ektar okkur allar.
Hvílíkt grín! Við breiðum

úr okkur á púðum og hægindum
í sælu kvennabúri. Við geispum

okkur inní smáerjur eða snakk
og ástríðulaust daður, en kvörtum

þess á milli undan Tíma, geldingnum
sem þó leiðir okkur héðan

út og fram til soldáns.

Andaskrift

(Fernando Pessoa)

Skáldið er þessi sem þykist.
Hann þykist svo gjörsamlega
að hann jafnvel þykist þjást
af þjáningu sinni og trega.

Og þeir sem ljóðin hans lesa
við lesturinn kenna það böl
sem hvorki er þjáningaþófið
né þeirra eigin kvöl.

Og áfram skjögrar og skröltir
til skemmtunar höfðinu smarta
upptrekkta leikfangalestin
sem löngum kallast hjarta.

Sambrýnda konan

Segjum brúnirnar hennar dökku:
Örninn í uppstreymi ennis.

En hvaða mófugl hefur þá orpið þessum augum?

Erfisdrykkja

Gengur hún þá ekki tinandi milli
borða og heilsar slektinu:
Mamma gamla Ísland sem börnin hugðust syrgja.

Hulda

Það er svefnborgarnótt
hvergi ljós í glugga
óratími
síðan þjónninn á tuttugu kom heim.

Mín fer að dæmi allra hinna
hefur slökkt
hefur auga úti.

Skip á höfninni

Ávítun fóstru minnar hef ég ekki gleymt:
Aldrei að benda á skip.

Við sáum síldarbátana stíma inn fjörðinn.

Hér sigla önnur fley inná höfn og lygna undrun.
Vináttuheimsókn, ítreka blöðin.
Ég lóna á kajanum og bendi, bendi.

Andóf mitt gegn herveldum…

Blaður kvenna, barnaskapur, hjátrú.
þusar hann sem allt veit betur.

Og strákarnir í heiðursverðinum brosa.

Engan styggja bendingar mínar í dag.
Á morgun: kylfurnar.

Samhengið í jólakortum

Öldungurinn reynir að muna samherjana.
Hann fer aftur í gegnum kortin frá síðustu jólum.

þeir senda sem lifa. Og þeim
skal sent. Hann fær ekki betur
séð en allir hafi skilað sér

allir — og þó gengur aldrei upp
einn bannsettur engill
bréfspjald eitt án undirskriftar.

Öldungurinn reynir að muna samherjana.
Hann fer aftur í gegnum kortin frá síðustu jólum.

––––
Anton Helgi Jónsson fæddist í Hafnarfirði árið 1955. Árið 1979 kvaddi hann sér hljóðs með bókinni Dropi úr síðustu skúr, sem Mál og menning gaf út, en á undanförnum árum hefur Anton birt ljóð sín og ljóðaþýðingar í ýmsum tímaritum.

Fyrsti þáttur
Pósturinn rifjar upp nafn sitt
og heimilisfang

Þorpari

Aftur eru minningarnar breima: Við
lútum báðir yfir telpuna, en einn
heyri ég orðin: þú mátt
ekki mátt
ekki…

og hrópa til unglingsins:
Hættu!
Hrópa héðan frá eldhúsborðinu.

Hann lítur upp, ég lít
upp, úti hvasst og snúra
slæst í hvíta
flaggstöng.

Friðleysið hrekur mig úr húsi.

Ég næ ekki til mín gegnum hvininn og árin.
Heyri ekki til mín gegnum hvininn og árin.

Grannkona hinkrar með rusl hjá tunnu.
Við heilsumst.
En af augnaráðinu sé ég að hún greinir ekki á milli.

Á eyrinni sami gustur af austri.

Bláu hanskarnir

Tíminn situr á sér í borðkróknum.
Aftur hefur ráðskonuna dreymt.

þú kemur inn í gegnum vaskahúsið.
Ekkert viltu þiggja. þú geispar
og hallar þér útaf á bekknum.

Mér finnst sem þú sért með bláa hanska.

Ég sem aldrei nota hanska.
Og bláa. Voru þeir bláir?

Hraðsuðuketillinn rýfur strauminn.
þú erfir ekki bláa hanska.

Tíminn situr á sér í borðkróknum.
Dreymdi þig nokkuð á bekknum?

Telefunken

Mamma greinir að nýju frá brunanum.

Hún rankaði við sér í alelda herbergi
og hugsaði: út. Og hljóp. Út. Hljóp.
það eina sem hún fékk með sér, gat
fengið með sér var útvarpstæki, Telefunken.

En hvar var ég, spyr drengurinn hennar.

þá tekst henni að fela endurminninguna í brosi.
þú varst ekki fæddur.
þetta var fyrir þína tíð.

Hún kemur eftir mér inn í logana.
Hún kemur eftir mér inn í logana.

Ég vakna, vakna. Einn. Spyrjandi, einn.

Riddarakross

Rómverskur riddari rændi og ruplaði.
Lát manndóm þinn hljóma.
Rómverskur riddari rændi og ruplaði.

Og hetjunni skal búin veisla.
Við sæmum hana landi.
Við sæmum hana þjóð og tungu.

Ég bala vil ekki. þú getur ekki.
Ég bala get ekki. þú vilt ekki.

Með æfingunni öðlast þú kjólfötin.
Enginn mun benda: Útlendingur.
Óðal mitt, óðal þitt.
Segðu: Rómverskur riddari…

Ó, allt sem ég fæ ekki sagt.

Nafnagrímur

Pósturinn rifjar upp nafn sitt
og heimilisfang.
Skyldi ég vera heima?
Hann lætur jeppann ganga í hlutlausum.
Hann veit að hér var honum aldrei boðið inn.

Lopapeysa, svipur, rómur og nafn.
Allt tilheyrir einkennisbúningnum.
Hann er þó aldrei viss.

Á öðru hlaði telur hann sig þekkja
mann sem reynist annar
og hermir eftir bændum
sem enginn hefur áður heyrt né séð.

En mest er hlegið þegar ég hermi eftir mér sjálfum.

Aftur kannast pósturinn við nafn sitt á dyrum.

Og eftirherman æfir nýja rödd.

Lampaglös og börn

Það gildir að skapa sér fortíð.

Hann sem var ég lærði heiminn utanað:
apríldaginn, garðshliðið, eftirvæntinguna.

Hverju á ég að trúa? Ég ímynda mér
endurminningar, læt orðin muna
sögu og sakna
þeirrar æsku sem þau rekja. Enn
vænti ég þjóðsagnapersónunnar sem aldrei kom.

Hann fixar allt nema lampaglös og börn.

Er þetta gerðin sem ég sagði öðrum áður?
Ég rumska í hálfnaðri setningu.

Ég man að ég minntist
en man ekki hvers.

Heimsóknartíminn

Gömlu stefin láta mann aldrei ósnortinn:
Afhverju getur þú
ekki verið eins og hann?

Ég hnupla mér nýjum degi
og í leit minni að glæp
sem hæfi sektinni
vitja ég þín aftur í hinsta sinn.

Ég segi: Svo þú ert þá bara með sjónvarp.
Ég segi: Djöfulli var ég timbraður í gær.
Ég segi: Og hvenær kemurðu heim?

En kannski var það ekkert af þessu
sem olli vonleysi þínu
og óvæntri gremju.
Kannski vissir þú meira en ég.
Kannski leituðu spurningarnar á þig.

Lifi ég í huga hans? Í huga hins?

Sjálfur veit ég ekki
í huga hvers
eða hverra
né hvernig ég lifi.
Gömlu stefin láta mann aldrei ósnortinn.

Einasta huggun mín er minningin um daginn
þegar ég mun koma
inn í stofuna og sjá þig heilan á fótum.

Eðli listarinnar

Frásögn konunnar tvístraði ættinni.
Skyndilega hafði birt fyrir augum
hennar og skórnir svifið í loftinu
hægrifótar drengjaskór
vinstrifótar telpnaskór.

þú málar þetta fyrir mig, góði.

Núna stunda ég önnur jólaboð og gestirnir
spyrja hvað ég ætlist fyrir með list minni.

Áður vildi ég sýna frammá klofstígvél föður míns.
Ég veit ekki lengur hverju skal trúa.

Á kaffistofunni eru mér trakteruð deilumál.
Hvað angraði listamanninn
sem málaði verk af skófatnaði sveitavargsins?

þar fengum við þó klossa til umhugsunar.

Var kannski annar af honum sjálfum
og hinn af fjarskyldum ættingja
sem óvænt kom í heimsókn?

Til einskis hugleiði ég áferð og eðli listarinnar.
Aldrei tekst mér að eiga síðasta orðið.
En suma daga svífa tvíræðir fætur mínir, svífa.

Regnhlífar

Hringdu fyrir mig, bað hún. þér
gerir það ekkert að hringja.

Ég hlífði mér um stund með lærdómi.
Svo mundi ég víti hennar: Ef
barn spennir upp regnhlíf
innandyra
þá missir það móður sína.

Og hvað sem leið öðrum vilja mínum
hringdi ég til konunnar
sem var í sambandi við huldulækninn.

Seinna fréttist af bænheitum rukkara
fyrir norðan og fötluðum
dreng sem þótti góður til áheita.

Allir spenna upp regnhlíf innandyra.
Ekkert dugði á veikindi móður minnar.

Allir spenna upp regnhlíf innandyra.
Sumir hlífa sér með efanum.
Sumir hlífa sér með trúnni.

Innihald ljóðsins

þetta er innihald ljóðsins:
Varir í rauðu.
Prufuþrykk á munnþurrku.

Enn eitt listaverk apans
eða djúpstæð tjáning sálar?

Don’t make me laugh.

þú sagðist ætla út með stelpunum.
það var í morgun.
Ég kem efins heim og leita
skilaboða, leita tákna og merkingar.

Hvað veit ég um þessa konu?
Hvað á ég að halda?
Hvaða verk er vert að ramma inn?

Niðursetningur

Húðin vill annað en háleitan dauða.
Húðin vill bjartar strokur.
Í dag þigg ég kaffi hjá henni
sem saumar út engil
og viðutan gemling á gamalli brú.

Hún sér í bolla mannlaus orð.
En orðlausan mann og hvekktan sér hún hvergi.

Minnsta blekking verður afglapanum örvun.

Náttlangt hefur ugla rökstutt hugsanlegt hrun.
Ég skil ekki fræðin, ég fresta vitinu, fresta.

Og í dag mun ég ekki stúdera göfuga bölsýni.
Ég vil ekki þroskast.
Í dag er ég þreyttur á raunsæju fólki með reynslu.

Ég sauma mig út í ódýran stramma og einföld orð.
Morgunstund. Hnotskógur. Áfangi. Von.

Minnsta blekking verður afglapanum engill.

 

—-

Fyrsti þáttur
Draumfarir útfararstjórans

Aðfaranótt

Og aftur er sírena hljóðnuð. Og aftur
borg. Og nótt. Púlsinn
blár og hraður slær á andlitum vitna.

það var gengið um forstofudyrnar. En það
var ekki gengið um forstofudyrnar.

Hann hlustar, hlustar. Hann bíður
í kólnandi vatni. Ég
einn hef lykil núna. Var
hlaupið upp? Var hlaupið niður
stigann?

En einn ertu
aldrei einn
ert marg-
einn, aldrei
samur, aldrei.
Nú vitjar þín annar.
Með fregnir að utan?
Með fregnir að innan?
þú
vitjar þín annar.

Og þú vitjaðir þeirrar sem ennþá lifði. Já manstu?
Hún bauð þér til stofu
og fann hvergi handa þér sæti.
það er gestkvæmt hjá ykkur, þeim skyggnu.
þú brostir.
En vissir þó ekki í hvorn
heiminn þú áttir að stíga.

Ó allt þetta fólk og allir þessir heimar.
Ó allt þetta fólk.

Og allt þetta fólk sem þekkti áður óðamála
læki og hláturmild tungl. það
man síst þrálát regnský og
sérvitran gust. þú hlust-
ar en minnist sjálfur elliáranna
lítur fram til bernskunnar, lætur
ósinn
finna sér nýja uppsprettu.
Meðan kolgrænn logi stígur burt frá reyknum.

Burt.
þú vilt burt. En hvaðan?
Og hvurt? Er spurt.

Staðir vegprestarnir benda eitthvert framávið. Nú
er að bíta á jaxl og velktar tuggur:
það liggur engin leið til baka.
það liggur engin leið til baka.
þá veistu allt; þarft ekkert að misskilja lengur.

þú bíður, þú hlustar. Og vatnið er kólnað, kólnað.
það var gengið um forstofudyrnar. þú fylgir
þér sjálfum. þú vitjar þín enn með fregnir.

Mig dagar uppi. Mig dagar uppi. Málið
gaf mér auga, svo ég mætti sjá. Og málið
gaf mér eyra og málið gaf mér kenndir. Gaf
mér þig sem kemur, þig sem aldrei kemur.

Og aftur er sírena hljóðnuð. Og aftur
borg. Og nótt. Púlsinn
blár og hraður slær á andlitum vitna. En þig
og heima þína dagar uppi í ljóði.

Fyrsti þáttur

Lögreglumaður kannar ökuskírteini

 

Einræður sveitamanns

Á morgun. Ekkert veit ég fallegra en þetta loforð

þessa janúarsól, þennan geisla vonar: Á morgun!

 

En hef ég ekki ætlað að yrkja undir mig allan heiminn?

 

Væri mér kannski nær að harma tímaskort

muna allt sem ég á ógert

 

muna allt sem ég ætti að gera?

 

Einu sinni reyndi ég að líkja dögunum

við styggar skjátur

og sjálfum mér við móðan smala

með lífið bara í nösunum.

 

(Svona er ég nú rómantískur, aftarlega

á bókmenntamerinni eða guðmávitahvað.)

 

Ég á uppkastið ennþá og þetta verður ekki

eitt af mínum hálfkláruðu verkum.

 

Á morgun vendi ég mér í snilldarverkin, á

morgun kenni ég gömlu orði að sitja, á morgun

get ég loksins byrjað: Upp, upp!

 

En í dag, æ sál mín, get ég aldrei hugsað.

 

Í dag er alltaf kaldi og vetrarmaður gegnir skyldu sinni.

Í dag er alltaf kaldi og vetrarmaður gegnir gæfum draumum.

 

Ég held langar ræður

yfir mér um eigið ágæti.

 

Hvílík mælska.

Hvílík snilld, hvílík áhersla.

 

Ég álykta:

Mikið lán að heimurinn verður án þessarar mælsku.

Mikið lán að ég lenti ekki í stjórnmálum.

 

Hvílík snilld, hvílík mælska.

Og þó tekst mér aldrei að sannfæra sjálfan mig

nema um eitt: Á morgun. Á morgun.

 

Kostgangari

Góðan daginn, Jesús, góðan daginn.

Öld hægðateppunnar er liðin, núorðið

teygir kvöldið úr sér einsog prestvígð kona

á líkamsræktarbekk, en samt er alltaf

morgunn fyrir tímann og hríðasíminn

truflar jóðlíf mitt undir sænginni. Skyldan

tekur á móti með frægum ljósmóðurhöndum

og sendir mig á lagerinn. En það er ekki versta

tilverustigið, þar verður enginn úti

í ábyrgð, þar verður bráðum pása

og þar verður bráðum kaffi. En í hádeginu

get ég fleygt mér eftir súpukjötið.

Svo er bráðum kaffi.

 

Súpukjöt í dag, súpukjöt á morgun — en stundum

opnar líka kostgangari munninn

til þess að vitna. Sumir kunna uppskrift að kæfu

en aðrir trúa fremur á eilífan anda

okkar sem leysum vind eftir borðhaldið.

 

Þeim sem lifir við alræði fulltrúanna

þykir huggun að heyra um firma

þar sem er þó hægt að ná í soninn.

Og ég leyfi mér þá að biðja

um greiða:

Frelsaðu mig ekki frá mötuneytinu.

 

Ég bíð og ég bíð allan daginn eftir kvöldinu.

Hvað gagnar mér að bíða lengur, bíða

heilt líf eftir því að deyja ekki og aldrei sofna?

 

Það verður bráðum pása

og það verður bráðum kaffi. En í hádeginu

get ég fleygt mér eftir súpukjötið.

Svo er bráðum kaffi.

 

Höfðingjadjarfur

 

Dauðinn verður mér ágætis tilbreyting. Eitthvert kvöldið

mun ég leggjast útaf í hreinum nærbuxum

og gleyma því að trekkja upp vekjaraklukkuna.

 

Þegar líður á mánuðinn kemur lúmskur húseigandinn

með aukalykil og potar í skrokkinn: Hér

geturðu ekki legið rotnandi og skuldað leigu. En ég

verð þá farinn út á lífið dauða

afturgenginn til ábyrgðarleysis

og forréttinda hinnar eilífu sálar.

 

Hvergi verður mér meinaður aðgangur. Ósýnilegur

hvísla ég formælingum í eyru dyravarðanna, tylli mér

við frátekna borðið, fer án þess að hugsa um reikninginn.

 

Dauðinn verður mér ágætis tilbreyting. Vélasalurinn

verður ekki minn höfuðverkur og verkstjórinn

má rausa að vild um ómennsku og léleg afköst.

Afturgenginn fer ég ótilkvaddur uppá teppi

og þegi. Afturgenginn mun ég líta helgidómana

í vöruhúsinu girndaraugum án þess að hræðast

afgreiðsluprestinn eða kaupskyldu mína. Og starfsemi

kirtlanna mun ekki angra mig. En fari mér að leiðast

get ég alltaf svifið inn í kvennaklefann og þefað.

 

Enginn skal heyra mig bera fram afsakanir

enginn skal heyra mig biðja …

 

Dauðinn verður mér ágætis tilbreyting. Dagarnir

langir og nóg að gera við kuldahláturinn. Óvíst

hvort ég nenni að svara ítrekunum gjaldheimtunnar

óvíst hvort ég fylli í skattskýrsluna.

 

Og þegar rýtingarnir gefa orðið laust á hverfafundi

munu ekki smáatriðin vefjast fyrir mér og enginn

fær að benda á mótsagnir í ræðu minni.

En á sjálfan kosningadaginn

mun ég jafnvel skila auðu.

 

Digito monstrari, et dicier: Hic est

 

Ég öfunda. Ég öfunda ekki Ég

er hvorki stóra táin né litla táin.

Hvorki litla táin né stóra táin.

 

Að kvöldi göngudags þakkar yfirmaður

undirmanni dygga þjónustu.

Og nefnir Stóru Tá.

Og nefnir Litlu Tá.

En mig — 

mig ávarpar hann í fleirtölu.

 

Ég sýti þó ekki náðarmeðul uppanna. Titla

annarra læt ég ekki spilla ást minni

á daðri og fjölmiðlum.

Í fullri einlægni

óska ég framatánum hæfilegrar velgengni.

 

Og enginn skyldi væna mig um sósíalisma

þótt ég hvísli véfrétt að nafnkenndri tá.

 

Húfreyja veit ei hvað ég heiti.

Hæ, hæ og hó.

 

Ég er hvorki Litla Táin né Stóra Táin.

Ég er hvorki Fatlaða Táin né Feita Táin.

 

Nei, verðleikar mínir yfirstíga lýsingarorðin.

Mér hæfir annar stíll en hrokafullt lítillætið: Ég

lagði í Indlandsför á undan Alexander mikla. Ég

háði mitt sjö ára stríð einsog keisarinn Friðrik. Ég

átti minn ósigrandi flota. Og ég

fékk andann yfir mig þegar skáldið

gekk út til að blessa reykinn frá  húsinu við vatnið.

 

Ó, tvíbenta líf: Útlit mitt auglýsir tímaritið

aldrei á forsíðunni. Blaðamaðurinn getur mín

hvergi í skýringartexta. Ljósmyndarinn sér mig

varla meðan ég verð nafnlaus.

 

Og ég sem myndast þó betur en beiskjan.

 

Ólestur

Café Rosa Luxemburg hét þó fundarstaðurinn heima.

Sagan sjálf kom þangað daglega með brjóstið

fullt af dætrum og lenti á kjaftatörn

við lík sem bað um nýjungar. Hér

getur maður ekki einu sinni beðið um ábót.

Og ég sem er hálf svona hálf, ég sem veit ekki enn

hvort á að beygja kökur

til kaka

eða kakna.

 

Ég verð mér alltaf til skammar. Hér verð ég

aldrei andans maður. Mér stendur

á sama. Ég er alltaf þar sem ég hugsa

ekki. Og ávallt þegar ég mæti á kaffistofuna

hefur hún skilgreint ástina sóló, en í mínum

fornsöluhaus lenda orð hennar

á suðuprógrammi og lita útfrá sér.

 

Ó, varir hennar:

þessi náttúrulýrík, þessi fífilbrekka

þessi nítjánda öld

þessi dulúð

þessi kálfi sem læðist undan faldi.

 

Hún áminnir mig um bækurnar sem ég hef ekki lesið

bækurnar sem ég ætti að lesa, bækurnar

sem ég hef gefist upp á að lesa og bækurnar

sem ég las án þess að geta sáð í þær merkingu.

 

Skoðanir þínar þykja mér ekki kyssilegar.

Vina mín, ég reyni og reyni

en í umræðunum finn ég engan G-blett.

 

Hér verð ég aldrei andans maður. Ég man

einkum skáldið sem orti um prentverk og óskaði

þess að klisjurnar yrðu aftur málmur í fjalli. Mættu

þá bækurnar verða laufgað tré og mætti

ég sitja undir trénu með henni

spakri: Mig fýsir í annað

og meira en stundar

fróun er slungin

hönd mín læst hennar

á náðhúsi milli fyrirlestra.

Café Rosa Luxemburg hét þó fundarstaðurinn heima.

 

Fjárglæfradreyminn játar

 

Mig dreymir skít. Það er ekkert

leyndarmál. Mig dreymir skít.

 

Væntanlegum happdrættisvinningum

get ég óhræddur spandérað á daginn.

Flestar nætur dreymir mig tonn og aftur tonn af skít.

 

Hversu mikinn skít mig dreymir kemur þó engum við.

Forvitnir spyrja hvort ég sé aflögufær.

Leyfið mér að orða svarið snyrtilega:

Ég hef vonandi nægan skít fyrir mig og mína.

 

Tekur því þá að beygja sig eftir krónu á götunni?

Hagfræðingar mega svara fyrir sig, en ég

leyfi mér að minna á smáatriði lífsins.

Hver hefur ekki vaknað sæll

af draumi um kamar æsku sinnar?

 

Mig dreymir skít. Og sumar nætur verður mér

nóg um dýrðina. Ég svamla í skít. Ég drukkna í skít.

 

Og hver vill þá gera mig að glæpamanni?

 

Fjárfestingar mínar eru hreinasta skiterí.

Bankareikningarnir erlendis della.

Í rauninni á ég ekkert nema börnin.

 

Eldhúsið spyr: Hvernig fer með næstu afborgun?

Hvernig fer með rafmagnsreikninginn? Hvernig

fer með helgarinnkaupin og dagmömmuna?

 

Ég læt ekki svo auðveldlega sturta mér niður.

Í nótt gæti mig dreymt haughús.

Í nótt gæti mig dreymt sundin blá og skolpræsi borgarinnar.

 

Mig dreymir skít. það er ekkert

leyndarmál. Mig dreymir skít.

 

Uppvakningur

Hver engla hlustar? Hver heyrir mig hósta? Hver

andvarpar þegar mér skolar að ströndum

einnar óbyggðrar nætur enn? Hver

stendur yfir mér blautum af svita

og man ekki eigin hryglu

meðan biturðin blæs

í mig lífi og hatrið

hnoðar

hjartað? Hver nema Heilagur Heiftugur sjálfur?

 

Án þess að þjást af estetískum höfuðverk, án þess

að kvarta yfir nykraðri tilveru minni, án þess

að biðja um ábyrgðarmenn mun hann gyrða mig

kjarki, mun hann veita mér styrk til að lyfta

myndrænu sverði gegn öldurótinu, gegn

lögregluþjónum sem krefja mig um ökuskírteini

í vitund þar sem sól kemur upp, gegn nafnleysinu

þegar ég vöðla eyðublaðinu saman og byrja upp á nýtt.

 

Mann þyrstir í svalandi vanda

á villuráfi um auðnir

áhyggjuleysis og værðar.

 

En ég er ekki verður þessarar náðar, þessarar

andvöku. Auðvitað vil ég ekki síður en aðrir frelsa

eðalborið svar úr klóm sannleikans eldspúandi. Ég

mun þó ekki höggva hausinn af neinum. það vaxa

bara nýir í staðinn. Og ég var aldrei einn af þeim

sem fórnar sér svo Réttlætið eitt megi lifa þegar

fólkið verður dáið. Kannski er ég hann sem var

uppi vegna smánar í banka, kannski er ég hann

sem að óreyndu fékk ekki ljóðin sín birt.

Bráðum kemur hún af vaktinni. það birtir

en hugsun mín fellir engan skugga og sami

botninn rímar við alla mína fyrriparta: þegar

mest ég þurfti við

þá var ég sjálfur hvergi.

——

Fyrsti þáttur

Tilbrigði dyravarðar

I

Sumarið heima

Af kistubotni lyftir hún skírnarkjólnum.

Úr öskju fær hún grafið norrænan lokk.

En gómar æsku sína hér:

Í augntóftum brúðu.

Í holum augntóftum brúðu.

 

Eftirstríðsár

Billegir skór af Vellinum.

Grunur um sprútt í skúrnum.

 

Ilmurinn, rómuð

eplin, jól.

 

Ómegð

Gamla elliheimilið kallaðist húsið

sem í öðrum plássum

hét kannski Hreppskassi

eða Bæjarblokk.

 

Afhverju elliheimili? spyr innipúki

uppúr skyrdisknum

og stendur á haus í skeiðinni.

 

Sú eldri ansar engu.

Hún leggur það yngsta á brjóstið.

 

Vegagerð

Síðasti bærinn í dalnum hét fyrsta

íslenska myndin. Verkstjórinn bendir mér

innfæddum

útlendingnum

á rúst: þarna reistu þeir kotið.

 

Kondu seinna.

Kondu

með glókoll

og frú til að gaspra um arf.

Uppruna sínum getur enginn neitað.

 

Lýriskir dagar

Svarthvítir dönsuðu Quinn og Bates

á dúknum í Nýja

Bíói

 

en hér í seiðandi flæðarmáli

velkjast upplitaðir

brúsar undan sápulegi.

 

Vaktaskipti við höllina

Sólskin og kalkaðir veggir. Loðinn

brjóstsykursmoli í sparibuxnavasa.

Krónan

sem töframaðurinn fann bakvið eyra mitt.

 

Myglan í veggfóðrinu. Hurðaskellir.

Stífur pensill

í málningardós.

 

Allt þetta læt ég eftir mig.

En fæðingarblettina

lét ég fjarlægja

og sippubandið var ekki mitt.

 

Nafnlaust

og með ættrækinn skilning á vörum

nálgast gigtveikt sumarið

nálgast viðtengingarháttur ótíðar.

 

En í septemberhuga krypplingsins

eiga stelpurnar ennþá frímínútur

og hlaupa í sjoppuna

og hlaupa framhjá í þunnri peysu

eða jakka

sem þær halda saman við naflann með nettri hendi.

 

Þær koma í ljós og þær hverfa og hárið gusast

um axlir og andlitin gjósa.

Og engin lítur til hægri og engin til vinstri.

 

Ein skal þó ávallt missa hingað augun. Ein

skal óvart missa hingað óstýrilát augun.

Og skelfast.

Og finna viðbjóðinn káfa —

finna óræðan viðbjóðinn káfa um barm.

 

Í portinu bergmálar síðasti hlátur vorsins

 

Liðhlaupinn

Einatt þurfa augun að venjast óreiðunni.

Vináttan, tjakkurinn, skrallið.

Ekkert af þessu var týnt.

 

Í verkfæraskápnum rekst ég á aðra gosflösku

sem þú hefur ekki tæmt.

Engan þyrstir í volgan sopa.

 

Kannski það séu bremsurnar sem sameini okkur.

 

Ég spegla mig snöggvast í stuðaranum.

Haustið drýpur af ryðguðu bretti.

——–

II

Úthald

Hæll af ærnum kvenskó

negldur

mitt

í landganginn.

 

Og sleggjan

sem haltrar upp bryggjuna heim.

 

Annar morgunn á brúnni

Einkum hrímgað

handrið

og

fingurnir sem

líkja

eftir

göngulagi

línu-

dansarans.

 

III

Og ég kom þar

Og ég kom þar sem póetin höfðu marmara

ljóð sín í frammi, fólkið

 

hreifst (gvuð krakkar erum við

ekki svaka heppin

að eiga svona fallegt mál

íslenzkuna) en ég

 

á mína vísu.

 

Mundi hvað ég var lítill

kall, mundi að alltaf á öllum

tímum er búið að yrkja bestu ljóðin.

 

En ég (ó líka ég) reyndist þá hafa hjarta

sem neitar að taka sönsum, hjarta

sem heimtar söng og ég skildi að mismæli

mitt, að vandræðaorðið

var eitthvað svo smátt

eitthvað svo líbblegt og smátt.

 

Hið eina hverfula

í öllum salnum

og sannlega sannlega eilíft.

 

Fimmtudagskvöld á þýsku

Blæs og blæs, hann blæs og

blæs. En hver? Hver blæs? Hver

athafnar sig á þakinu? Skáld

 

skapur, persónugervingur; við

höfum ekkert að gera frammúr.

Látum blossana stafa frá spæjara

sem farið hefur gluggavillt

með ljósmyndavél í leit að hjúskaparbroti.

 

Þá drynur skruggan. Og hvernig

ber að túlka hana hér

 

í þessum texta/veruleika? Kannski

goðsagnir séu lausnin? Ég

hef ekkert á móti því praktíska

en við lifum í heimi myndhverfinga

elskan mín og óþarfi að æða

upp á þak útaf lausri bárujárnsplötu:

það er annar úti með hamar.

 

Reyndu þá að yrkja blankalogn

og sól, reyndu þá að yrkja

kvenmannsbelg næst þegar á að juðast.

 

aðalbláber

gæti verið ágætis titill á ljóði!

Og þetta er þá afrek mitt í dag:

Ég hef plokkað orðið aðalbláber upp úr bók.

Ég veit það má finna bláber

í öðrum verkum. Og kannski

grunar mig líka mun handan orða

þótt ég komi hvorki fyrir mig bragði né lit.

Ekki verður aðalbláberið

aðalbláber eitt og sér.

 

aðalbláber. Alltaf skal mínu óviti

heppnast að slíta orðin úr samhengi.

En hver eru vensl mín við þetta?

Gegnum hana mömmu?

Já, gegnum hana mömmu.

 

Stundum á haustin tíndi hún berin fyrir vestan.

það er freistandi að skrifa: hún las, en

hún tíndi berin á æskustöðvunum fyrir vestan.

 

Aðalbláber náttúrunnar spruttu

eflaust í öðrum landshlutum

og þau vekja ekki áhuga minn.

Enda hef ég fátt að gera við heiminn

þarna úti. Og minna við samheiti.

En dugar aðalbláber sem líking

í sambandi okkar mæðgina?

Var ég aðalbláberið hennar?

 

Nei, ég mun aldrei framar yrkja ljóð.

Mér líður ekki einsog.

Nú reyni ég að einbeita

mér að lestrinum, nei, ég les ekki meir.

 

Bólstraský

                                                 they weren’t good poets

                                                 they weren’t bad poets

                                                 but, oh my god, they were poets

                                                                           gilbert & george

Í gær tók ég með mér veðurfræði

Markúsar Á. Einarssonar (já

af öllum bókum hefur einmitt þessi

fylgt mér) og fletti upp á skýjamyndunum.

Veistu hvað? María situr bólstraský. En ég

er engu nær um fegurðina.

 

Og hafi ég ætlað mér að skilja

guðdóminn koma vísindin að litlu

haldi segja strákarnir.

þeir hafa lesið um gamla spekinga

sem endalaust þráttuðu um kynferði

engla. En varla þeirra sem eru í myndinni

því hún var máluð síðar.

 

Hvað á ég að gera við líf mitt?

 

Encyclopédie morale.

Aftur dreymdi mig fornbókasalann.

Aftur tók hann fram doðrantinn.

Starfsævi okkar skýjaglópa er stutt

en kannski er ekki of seint að læra frönsku.

Ég verð bara verð ég verð að komast til Parísar.

 

Hvað ef hann er í Quebec?

 

Morgunkonan grándar mig og hlær.

 

Poste restante

Vinur. Bréfum

þínum seinkar og ég

hugleiði stundum að senda þér ljóðið

um stúlkuna sem tregar

elskhuga sinn og bróður. En þú

myndir kannski öfundast útí

frumlegheitin og leggjast í þunglyndi.

Ég læt vera að yrkja. Enda

þarf ég hvorki að bregða mér í kjól

né aðskornar líkingar til að viðurkenna

opinskátt og edrú að ég sakna þín. Verst

hvað ég er mikið skáld. Verst hvað ég

skammast mín fyrir orðin. Verst hvað

ég óttast lágkúruna sem gæti vakið

grunsemdir um að mér sé alvara.

 

—-

Fyrsti þáttur

Biskup vísiterar fávitahælið

 

heimakominn

ekki spyr ég að gleðskapnum, enn

blaktir á kerti mínu hér í stofu

 

talandi um eirðarleysi, yfir

vokir stimamjúkur skuggi

 

vill ganga frá, en mætti

mætti treinir sér, treinir

 

á erfiðum tímum í evrópu

á erfiðum tímum í evrópu

hrepptu fangar kartöfluskræling

en í asíu

fengu hænsni hýði af hrísgrjónum

 

semsagt

allt við það sama hjá siðmenningunni

óvart fjörgar hún lítils virta

meðan úrvalsliðið veslast upp

 

lífstíð

tungumálið hlaut

ég að ósekju

og afplána enn

 

biskup vísiterar fávitahælið

öll erum við börn

í vissum skilningi

 

það má nú segja

 

og þessir minnstu bræður

holdfrekir

kaffisjúkir

mislyndir

ja —

samasem ég einsog skrifað stendur

 

en hvað sem annars mætti um þá segja

skyldu þeir gera sér hugmyndir líka

 

og hingað er ég kominn

opinberunina

hefur maður jú umfram dýr

 

skyldu þeir gera sér hugmyndir líka

 

steinn þvær hendur sínar í moskvu

rautt er

rautt og rautt

er örugglega rautt

 

úr þessum krana rennur þó ekki heita vatnið

 

og ég sem hef reynt

að koma litum í orð

 

stúdentsveisla

héðan af

verða minningarnar á breiðtjaldi

örfoka unglingsárin

reynast glaðvær borg

 

dillandi hlátrar

berast úr hverju húsi

og auðga tilveruna

 

einungis framtíðar er saknað

 

komische oper

sætavísan beinir spotti sínu

á mig og heimtar miða

 

fagnandi gægist skattgreiðandinn

yfir öxl

yfir einkennisbúning

 

hurð í húsi heimspekideildar

fyrrum enduðu allir hugsjónamenn ævina

í óþekktri blindgötu

nú heitir svo að við búum í rólegum botnlanga

 

og enn stendur

það sem til stóð

 

herod the baptist

þú ein

ég lofa aldrei þú ein

 

sjálfur er ég að minnsta kosti tveir

sjálfur hef ég að minnsta kosti tvö höfuð

 

svona svona

 

höfuð færðu á silfurfati

ef þú dansar

stúlkurinn mín dansar

 

dale carnegie milli funda

það sem einum getur dottið í hug

á veggnum hangir tíkallasími á

borðinu liggur minnisbók ugla

sat á kvisti æ það sem einum getur

dottið í hug nei hikstandi sjálfsalinn

er varla rétti stíllinn röddin sem

hrópar upp kjúkling slæmur

bakgrunnur ekkert mál það má

eiga leið framhjá hringja bjöllu

dingla hvað ef hnappur við útidyr

leiðir hugann að takkanum sem startar

atómstríði þá er að velja gömlu aðferðina

banka knýja dyra bánk bánk nei kemur

þá ekki bara frelsari í gættina

hæ það sem einum getur dottið í hug

æ það sem einum getur dottið í hug

 

síðbúin doris day

                                  I certainly wouldn’t want to join

                                 any organization that would be willing

                                 to have me as a member.

                                                                                 Marx

spegill spegill er ekkert inní músík

samt fullur efasemda vegna tónleikanna

della: hún snýr út úr

skellir eftir sér hurðinni.

og tiplar hvellum hlátri

niður stíginn að hlutlausum taxa

 

nei kannski bjóðast engin tækifæri úr þessu

þá verður í öllu falli huggun

að hvarvetna leiðir miðlungsfólkið sönginn

 

síst gerir betra ein frábitin heima

ævinlega skal ákveðin elska í bakröddunum

hafa merkilegri tón en stjarnan

 

spegill spegill er ekkert inní músík

 

sveitafólk

ein

hleypur

með áttavita í hendi

 

gæti fundið rétta sporið

gæti líka ýmislegt

fyrir

hitt

í þreifandi diskótekinu

 

einhleypur

í villu

grunlaus um sæluhús

 

bunulækirnir renna uppímóti

 

 

 

reykjavík by night

ástin mín í hitasvækjunni

ó veittu mér straum

þú sem hefur innstunguna

 

veittu mér straum

og þér mun standa opið

frystihólf í brjósti mínu

 

hér í mo—mo—mollunni

úldna spakmæli á vörum

leggur rotnunardaun af samræðum

 

veittu mér straum

trúðu mér fyrir orðum þínum

safaríkum ástarorðum

 

ég varðveiti þau í hjartanu

ég varðveiti þau í frystihólfinu

 

úrmangari

kondu úr

kondu elsku úrið mitt

hreyfðu sundur vísana

 

kondu úr

leyfðu mér að trekkja þig

það trekkir svo að trekkja

 

kondu úr

kondu elsku úrið mitt

vertu tíu í tvö

vertu kortér í þrjú

 

rauðanótt másarans

ekki skella á, ekki

halda að nú ætli ég að stynja upp einhverjum ljóðhrokanum

ekki halda að nú vilji enn einn narkissos mæta á staðinn

til að spegla sig í augum þínum

fjallavötnunum — nei

olíubrákin á þessum pollum þínum er staðreynd og

ekkert við því að segja

aðrir mega hneykslast

aðrir mega rífa úr sér glyrnurnar

gera þindarlausan móral nostalgíunnar að blindrahundi

en mig heillar litrófið

og mér geðjast að sífelldum hamförum þínum

 

trúðu mér

barbamama

ég vil finna þig undir spottinu á broadway

ég vil finna þig undir borðum í velferðarríkinu

vil finna þig undir fjögur

undir fjögur hvarflandi augu

finna þig

ofurseldur eigin yfirburðum, já

hlustaðu á þennan sæla farísea

þráhyggja píslarvottanna höfðar ekki til mín

ég nam aldrei latínu mýrisnípunnar

sýni þó umburðarlyndi

lesi ég kveðskap grasafræðinganna í tímaritinu

en ég er óviti

varla farinn að spá

í arfinn

bogart í casablanca

er minn skarphéðinn í brennunni

og mínir jónasar fóru á grasafjall í mexico

 

trúðu mér

barbamama

engan veginn geng ég sem fyrirmynd í barnabók

kennsluhæf fyrirmynd með séríslenska spurn á vör

og raunsæja vanmáttarkennd pedagóga á bakinu

ég er fjölþjóðlegur óviti

veikur fyrir brellum

held að með réttum stíl

geti jafnvel stelpan sem kynnir sjónvarpsdagskrána

öðlast líf fyrir neðan mitti, veit

að siðferðið er annað

veit að lífeyrissjóður vanans er gjaldþrota

og hlustaðu nú

hlustaðu nú á þinn fjölþjóðlega óvita

leggðu frá þér hjemmet

leggðu frá þér familie journalen

og kondu

barbamama kondu

 

ekki, nei ekki

segja að ég þræti fyrir hlutdeild

ekki segja að ég þræti fyrir ábyrgð

á friðsamlegri sambúð

og vandanum samfara

þú veist að ég hef enga afsökun

þú veist að ég hef enga fjarvistarsönnun

veist að ég er ekki svo heppinn að vera kona

og hafa aldrei viljað stríð

svona er lífið

barbamama, svona

er ég og talandi um hlutdeild

auðvitað nenni ég ekki að hlaupa til

þótt heimalningurinn freisti útgöngu

komplexinn helgi njálsson

dulbúinn sem ungfrú svíþjóð

ég þegi

fylgist með ævintýrunum

þau gera alltaf lukku

 

enn vilja prinsarnir reyna fyrir sér sem svínahirðar

þeir vappa um þinghúsið

í einlægri leit að kjölsvíni þjóðarskútunnar

 

trúðu mér

barbamama

ég er fjölþjóðlegur óviti

og MÉR

langar í eitthvað annað

 

ekki hika, ekki

alltaf spyrja hvaða augum ég líti silfrið

hégómlegt vandamálasilfrið

barbapapa í byltingunni er augasteinninn minn

barbapapa í blaðamennskunni er augasteinninn minn

barbapapa í borgarstjórninni er augasteinninn minn

og hættu svo að spyrja

og hættu svo að draga mig í efa

ég er fullur af lifandi mótsögnum

 

trúðu mér, barbamama

ljóðið mitt er síst að öllu ljóð

það er tærasti sultardropinn í ár

það leggur sitt af mörkum við að hola steininn

 

ekki, nei ekki leika

ekki leika strandarkirkju þegar svona stendur á

ekki pressa útúr mér loforð

kraftaverk eða ekki

barbamama ég bíð

ég bíð þess sem koma skal, ég

bíð og bráðum klárast sígaretturnar

 

trúðu mér

barbamama

bráðum klárast hún líka

þolinmæðin …

 

bæn í umsetnu húsi

óvart hefur einhver læst að utanverðu

engan grunar í hvaða ástandi þú ert staddur

hvað áttu að gera hér?

syngja

eða snúa þér upp í horn og breiða óttann yfir höfuð?

 

þögnin lýsir upp herbergið: ekkert

 

úr bókinni manstu plottið

veist að ástleitin illskan sleppur innfyrir

 

til orða skalt þú aftur hverfa

vinur

einverunnar

 

sama

hvaða veruleiki verður kistulagður í þér

með tíð og tíma iðar allt af lífi

 

komi

komi komi

komi nótt

komi morðingi

komi góður morðingi og nótt

komi komi, kom

 

milliþinganefndin skilar áliti

ég vaki mig dreymir

þig dómkirkja

ég er drukkinn og læst vera drukkinn

ég er ungur og ær af elli

er á sunnan

og meðan þú spyrð mig einskis veit ég allt

 

ég heyri þig hvísla

þessi angist var ekki þín

þessi angist var engin angist

 

nei, þetta var ljóð mitt

og þetta er mín játning

 

ef ekki væri ísland ættirðu ást mína ein

 

hér færðu tíu hnébeygjur

hér færðu allar mínar ónotuðu bolvindur

 

hlauptu dómkirkja hlauptu

 

módernísk nóttin hinkrar í rigningunni

götur borgarinnar bíða þín hálar

 

tíðasöngur

segðu mér ekki frá ljóta

andarunganum í kvöld

engin dæmi um þann sem finnur

sig-sér-sín

ekkert snakk um eðli, takk

ekki í kvöld

 

heilög marilyn

ég hef leitað, hef

leitað og ekki fundið sjálfan mig

 

og líka ég er þreyttur á að vorkenna sjálfum mér

og ekki heldur ég nenni að spyrja hver ég sé

né hvað ég eigi að vera

 

annan rúnt, annan

áfram, annan

það gæti verið séns

 

en það er alltaf of seint

og það er alltaf of snemma

og allt er allt er fjarverandi

 

heilög marilyn

gef mér að drekka

ég er ekki þyrstur

 

nú er komið að mér

ég er sannarlega ekki ábyrgur orða minna

 

en ég trúi á orðið, marilyn

allra kvikinda líki

trúi

 

heilög marilyn

hvað er einnmeyjarsonur hjá mér

barni þínu

barni óbyrjunnar

 

mun ég

eða mun ég ekki frelsa heiminn

 

heilög marilyn

ég er áhorfandi

ég breyti heiminum og breyti

 

breyti selskapsdömunni í norn, ó marilyn

 

inni er úti

kroppurinn er sálin

og ég á ekkert nema minn græna vilja

 

ég hef leitað, hef

leitað og ekki fundið sjálfan mig

nú er að skapa úr engu

 

marilyn

fáðu mér maskarann, marilyn

 

arbeit macht frei (3)

i. góðkunningi

enn á ný ertu staðinn að lífi, kjáninn

með sönnunargagnið innan klæða

innan holds

ekkert þurfa menn samt að óttast:

enn á ný er krafist útúrsnúninga

 

ii. vínarkvöld

spennandi dansleikur. segðu

á tólfslagi

taka þau svipina niður

 

iii. torgseti

og sjá: það hleypur

úr einum banka í annan

það hleypur

það hleypur

úr einu ráðuneyti í annað

það hleypur

hleypur

úr einni skoðun í aðra

hleypur

og sjá: það hleypur

 

iv. einmuna tíð

ekki rignir, ekki

rignir peningum í dag

ekki rignir peningum

og rignir ekki í dag

rignir ekki, rignir

ekki peningum í dag

 

v. sálmur í vesturbænum

englarnir vaka ennþá frameftir

úrþví óvissan bara magnast vaka þeir

það máttu bóka

með geislabauga undir augum vaka englarnir

pabbi á fjarstýringunni, pabbi

alltaf á fjarstýringunni

 

vi. uppgötvun á þjóðskjalasafninu

sem ég

er lifandi:

það réði

til sín fyrstu

persónu

fleirtölu

það réði til sín böðulinn Við

 

vii. gamalt viðlag

gekk yfir sjó og land

gekk yfir gamlan mann

ég á heima á rugglandi

rugglandi

ruglandi

ég á heima á rugglandi

ruglandinu góða

 

viii. erfisdrykkja

gengur hún þá ekki tinandi milli

borða og heilsar slektinu:

mamma gamla Ísland sem börnin hugðust syrgja

 

ix. kóngamóðir

hittu mig, elska

í heimskunni

gefist þér gefist þér tóm

 

x. tvær kviður fornar

sorrí leiðangursmenn

ef, hefði, mundi og ég?

amundsen náði suðurskautinu

amundsen náði meyjarskautinu

og víst er ég víst er ég skott

rófa, stertur, dindill, hali, stýri…

 

xi. pústað út á eigninni sjálfri

skál fyrir húseiganda

á eigninni sjálfri, skál

skál fyrir vorinu, bílskúrnum

og púströrinu, skál

skál fyrir framkvæmdamanni

fyrir húseiganda, skál

 

xii. orð dagsins

og ef drottinn gleymir teningunum heima

tekur ekkert okkar ákvörðun í staðinn

 

xiii. húskveðja

engin rauðvínshöll

þessi skrokkur

þetta hæli

þó vöktu hér sumir frameftir

hér fékk maður inni

fyrir órana

hér stóð fávitahæli

hér stóð hús handa sjúkum

—-

Fyrsti þáttur

Tollari leitar merkingar

 

Íslands minni

eftir dúk og disk [svo] kemur heiðursgesturinn

– kemur vorið

með alla sína heimtufrekju

 

Drög að aldamótaljóði

sigur handboltalandsliðsins á útivelli

bókmenntaverðlaun nóbels

og heilög rigningin á þingvöllum

 

bandaríkjaforseti í göngutúr án öryggisvarða

íslenska lagið á breska vinsældalistanum

og heilög rigningin á þingvöllum

 

útlendingurinn sem lét myrða sig í þjóðgarðinum

lömbin á vorin, ó lömbin

og heilög rigningin á þingvöllum

 

ávarp til eftirlifandi

á eftir þessari setningu kemur.

 

engar athugasemdir um það hvort

.inn tilheyri setningunni eða ekki

 

og sakið mig ekki um

ósamkvæmni, myndugleikinn

skapar einkum mótsagnir komma

óttinn við óttann spámenn

sem aldrei koma því einstaka í orð

 

og ég en ekki ég heldur ég

mun enn einu sinni sýna í verki

að það má taka mark á orðum mínum

það kemur fram sem ég segi og skrifa

 

á eftir þessari setningu kemur annar.

 

fjórða grafhýsi leníns: vígsluljóð

og hví skyldi maður yrkja um aðrar?

 

ég fer að dæmi hinna strákanna, líki

brjóstum þínum við líparítfjöll

eða rauðhóla en aldrei loðnar þúfur

 

og skapahárin skulu vera

birkikjarr, nei

skjólbelti (það stuðlar) kringum akur

 

síðan sái ég osfrv.

 

en í miðju sáðlátinu

ákalla ég föðurland

mitt ó mamma

 

aldarhvöt

brennið

þið

 

we’ll be back to you with more after this

message: Ljóð þetta má eigi flytja með

neinum hætti, svo sem utanbókar

lærdóm í barnaskóla, ástarjátningu

á bjórkrá, eggjun við jarðarför, eða

á annan sambærilegan hátt, að

hluta til eða í heild, án skriflegs

leyfis höfundar (Anton Helgi Jónsson)

og útgefanda. Óheimilt er einnig að

túlka ljóðið á nokkurt þann hátt

sem brýtur í bága við ætlun

höfundar (Anton Helgi Jónsson)

og komi viðurlög fyrir.

Lesandi sem í ógáti hefur rennt

augum yfir ljóðið án þess að hafa

greitt fyrir eintak sendi kr. 50

til Rithöfundasjóðs Íslands

Hvefisgötu 5, 101 Reykjvík, ICELAND

— munkar

 

fossaniður

því reynslusagan í barnablaðinu heitir trúlega hundur bjargar manni sem er auðvitað ágætis heilræði og eflaust birta þau dönsku ennþá storkinn sem kemur með krakka í bleyju nema það sé efnabomba núna svo þá er skárri þessi foss sem minnir á þann ég sá í gærkvöldi þegar dagskránni lauk og ég hugsaði náttúran væri ágætis hugmynd en verður fossinn áfram foss í klakaböndum þótt auðvitað megi spyrja hvað sé fyndið við vatnsfall sem fyllir út í sjónvarpsskerm og streymir þaðan út á stofugólf ungra hjóna í innlendu blaði sem liggur frammi hér á lækna-miðstöðinni nei ég heiti ekki halldór ég heiti anton ég

alþing í nýjum ljóðahætti

bandvanur draumur og
tannburstarnir gjóta
dansandi kenningum

sem þokurnar ræða
en broddgöltur gleymir

sér við afstæð andvörp
meyrar sekúndur
sárfætt ský

andstuttur sigur
brunnin þögn
einn rennandi draumur og

þing
hús
flugunnar

 

Tvö tækifærisljóð

1. Afmælisdiktur til HKL

bækur jón að réttum telja
uppteknir
reykdalín

íslenskar

skýra uppúr
menn
aðra rifja
hér útirauðsmýri snemma
upphátt mikill

2. Bréf til Láru

blóðmörskeppur ritlist ég forklárast
titrandi innblæstri lyftingu
ljómar átölur raust umturnunar

blásteinslegi réttlætisins ég frammi
til illa lambsins
loks ánægt ræður umbótamannsins

blessun ríð ég fyrir
tvíhendi innanmeini leiðinlegur
leiðslu á rómantískri undir

Ættargripur

þú
hvernig
hvernig þú
æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ hvernig þú getur
æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ hvernig þú getur látið
æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ æ hvernig þú getur
hvernig þú
hvernig
þú

Njósnari í þykjustunni

( Á þessari blaðsíðu gæti frómum lesara vitrast ljóðið Njósnari í þykjustunni. Ef að líkum lætur er það skráð með ósýnilegri skrift og verður lífsreynsla hverjum þeim sem í góðri trú rennir volgu straujárni yfir síðuna. En þeir sem afneita skáldskapnum og æskja fremur hinnar meintu orðsendingar skyldu varast að láta heit augu hvíla of lengi við pappír og snúinn bókstaf. ahj. apríl ’86 )

Þrjú frumort ljóð úr ófullgerðu skáldverki

1. fráhvarfseinkenni í forstofuherbergi

þú elskar mig í annarri persónu
ég reifst
ég fór
frá

þér og hafði ekkert með mér suður
nema orðið drusla
en í sjöundu línu hef ég fyrirgefið allt

og ana beint út á stóra játningabrettið, segðu allt
                                                        nema nema amen amen
                                                  hví
                                            hika
                                         ég
                                       æ
                                   ég
                          verð
                 smár
          svo
smár

annað hvort hringi
ég eða

2. rauðu ástarsögurnar

ég

virði hlátur þinn en leyfðu
mér samt að útskýra
málið frá sjónarhorni mínu:

þú

hús í borginni

látum standa opið út á svalir
enn um stund
gardínan bærist sjáðu myndarinnar vegna

það var betra, kondu
hingað yfir í sófann

handköld, frá og undir-
förul þei: flugvöllurinn

lítil rella æfir aðflug í logninu
núna skefur skefur skefur

ég geng frá ljóðinu til prentunar

ég veit hvorki út né inn í þennan heim

ég man eitthvert hrafl úr epískum kossum hennar

búið

 

Hugsandi munnur

Hér stendur
orð.
Dregur nokkur spekina í efa?

Er ég
í
orðinu? Er
ég
orðið?

Vei, ó vei.

Hlustið, helgar
kýr og rollur
takið nótis af eftirfarandi:

Reynið hvorki að finna skáldið
bakvið orðið né manninn
bakvið skáldið í þessum línum.

Rödd úr salnum: En konuna þá?

elskhuginn

taktu þér ferð á hendur
kondu, sjáðu með
eigin augum
hversu búsældarlegt er um að litast
í hjarta mínu [les: ríki þínu]

kondu, katrín
mín önnur
sjáðu með eigin augum

úr Bréfi til ungra skálda

svarið aldrei með Halló
Já eða þess
háttar, svarið
ætíð
þannig að sá er hringir viti
samstundis hvort
hann hafi fengið rétt
sam

(Etv. mætti gera meira
úr hugmyndinni:
þetta er sjálfvirkur ljóðsvari.
Skáldið er ekki við í textanum.)

         bandsrof látið
ætíð þann er hringt hefur hringja
upp
aftur

Sjálfsmynd I

hæpur. loðsilungur. gol-
mögóttur. óhæfi. raftur.
flétta. hjá. sókn. fingur-
bjargarblóm.

Sjálfsmynd II

Ég hugðist yrkja ljóð; lokaði
augunum og blaðaði um stund í orðabók
Menningarsjóðs. þegar minnst varði
sló ég vísifingri hægri handar niður
á eina síðuna, opnaði augun og
aðgætti hvort nokkur læsi yfir öxl mér.
Engan sá ég og ákvað því að orðið
sem fingurinn benti á væri skáldinu ætlað.
Ég punktaði það hjá mér. Hélt svo áfram
þar sem frá var horfið. Níu sinnum
lét ég andann koma yfir mig. Níu orð
punktaði ég niður. Síðan las ég í gegnum
handritið og gaf verkinu nafn.

stand in

(skáldið flutti
ljóðið

yfir á næstu síðu
og skrapp á klóið

merkingin ein
bíður)

frinn frinn

frinn frinn um eilífð frinn
hvernig get ég skilið
frinn frinn um eilífð frinn

herbergið er óbreytt í myrkrinu
inní mér virtist ekkert týnt
hljóðin úr mér hin sömu og í morgun

svo kveiki ég ljósið og gríp í tómt: frinn frinn

illir vinirnir eru mér góðir
illir vinirnir vilju mér hjúlpo
enginn kemur þó í þinn stöð

illt er breytt
forgefins inni ég eftir merkingu

skynsemin segir: reyndu nýtt stufróf
lúttu þér lynda nýtt stufróf
kondu reglu ú nýtt stufróf

frinn frinn um eilífð frinn
hvernig get ég skilið
frinn frinn um eilífð frinn

óbirt ljóð eftir ezra pound

óbirt ljóð eftir ezra pound
það yrði viðburður: ungur
íslendingur í miðilssambandi
við erkibiskup atómskálda

ég lofa engu
leyni engu
renndu samt yfir mig augum

í dagblaðinu væri ég frétt
á ljósastaurnum auglýsing
ég er textinn hér á síðunni: lesandi
nær sambandi við ungan íslending

skáld!

ungan íslending, skáld
dulspeki yðar er einkar athyglisverð
hvað álítið þér um hugsun
fyrir og eftir orðin? nú, spörningin er einföld
þú skrefar þeg í heiminn
og högsar: svo þetta er þá þessi ég sem allir eru að tala um
síðan mætti nefna guðdóm og túsund ára ríki orða
bara nokkur varnaðarorð: ykkur
ber að geta ábyrgðarmanns
einhverjum gæti dottið í hug að höfða mál

ég er textinn hér á síðunni
farðu gleymdu kondu
aldrei aftur
flettu

skreiðarlest

(eftir Hugo Ball; lauslega þýtt og staðfært)

jolifanto bambla ó falli bambla
grossgiga mpfa habla horem
egiga goramen
higo blojko russula huju
hollaka hollala
anlogo bung
blago bung blago bung
bosso fataka
uí uíuí uí
sjampa vulla vussa olobo
hei tatta gorem
esjíke súnbada
vulubu ssubudu uluvu ssubudu
tunba ba-umf
kusa gáma
ba-umf

Fyrsti þáttur
Sérleyfishafi tregar

Helgidagar

Í gluggakistunni liggur upplitaður eldspýtustokkur.
Ég væti tvíböku í heitu kaffi.
Vonandi rignir hann ekki allan mánuðinn.

Gömlu vikublöðin verða betri með hverju sumri.
Óperusöngkonan er rík
en ánægð og Danir
hafa loksins
fundið handritið að þýðingu
H.C. Andersen á La Nouvelle Justine.

Afhverju fæddist ég ekki í Kaliforníu?
þakið væri löngu málað og klárt.

Og kannski hefði ég þá orðið forseti Bandaríkjanna.
Á Íslandi eru fyrirheitin önnur:
Bróðir þinn gæti þekkt mann sem þekkir ráðherra.

Velgengnin er hvergi glæpur nema hér.
Heildsalann kann ég bráðum utanað.

Ég ætti að skaffa nýrri blöð í bústaðinn.
Lesa um fjársvikin.
þegar rignir jafnast ekkert á við fjársvik.

Samband óskast

Liðlega þrítugt skáld
óskar eftir sambandi við
lesanda sem skilur
einkalega reynslu.
Börnin engin hindrun.

þeir sem hafa áhuga rétti upp hönd.

 

Svissneska úrið

Hann álpaðist einn inná óupplýsta
tungu sem hvorki
svaraði orðalista
fararstjórans né ensku.

En sjálfur skildi hann að pilturinn
bauð honum svissneskt úr
ósvikið og ekta svissneskt úr á slikk.

það hefði ekki enst mér upp á hótel.

þegar hann fór út fyrir efnið
árið sem ég sat eftir
var niðurstaðan hin sama og eflaust
heyrðu seinni árgangar söguna óbreytta.

Síðar gerðist ég hagvanur á kennarastofunni.
Og viti menn: Svissneska úrið er vorboði ljúfi.

Péturskirkjan, Colosseum, Via del Corso?
Engu okkar gagnar að spyrja
ferðalanginn til vegar:
Álengdar stendur yngismaður
með opið niður á bringu og býður svissneskt úrið.

sunnudagsfeðgar

dugar öskjuhlíðin sem ísland
og náttúra? ég spyr. sjáðu
fuglinn, segi ég upphátt við drenginn

sem lítur á mig með hvað? á vör.

gláptu ekki hingað, þú ert
barn og enginn hvolpur
átt hvorki að vakta puttann
né kvíslgreina stöðugt
vísifingursorðin.

það er lóa, manstu
í vísnabókinni, lóa!

og lóan hún söng dirrindí
hjá skáldinu, en sumir
hallast að öfugum tvílið.

margur daninn gisti hér lengi
án þess að læra íslensku
og um kjörlendi kana þarf ég ekki að fjölyrða.

spurðu því ekki hvaðan
þessi sumargestur komi eða hverjir
fyllist heimþrá
þegar hann syngur.

við getum hampað bæði vísnabók og tungu
eignað okkur hlíð og söng og fugl.

Bastarður

Fisksalinn vefur dagblaði utanum ýsuna. Friðrik Nietzsche hét þýskur heimspekingur. Í kaffitímanum skiptast piltarnir á bitaboxum. Tré-klossunum var ætlað að minna þráin og Sæunni á sumaleyfi þeirra í Hollandi. Óviðkomandi bannaður aðgangur. Ef skólastjórinn hefði mælt með mér væri ég orðinn yfirkennari. Sestu ekki í sinnepstólinn. Hefndin hvolfdist yfir kerskna ættingjana. Játaðu glæpinn svo engan fari að gruna þig. Ég er boðflennkan á skáldabekknum, sagði eyfirski hagyrðingurinn. Í hvaða setningu er ég staddur? Enn vill illgresið heita hveiti. þjónustustúlkan brigslar ungum Norðmanni um óheiðarleika.

Ráðstefnumaður

Hvar liggur silfur
Egils grafið?
Í sögu?
Í ljóði? Í logandi mel?

Engin flugleið
er nógu löng fyrir stóru málin.

þökk sé fyrir koníak
og kjaftforan
sessunaut sem kímir:

Hreinskilinn geng ég að hliði
með orð
mín og eðaldrauma.

Einn á hvítum

Sumar í garði og sumar
í kjól, til dæmis
ein ljóshærð
sem kælir
tærnar við gosbrunn.

Sú skal vera prinsessan mín í álögum.

Hún skellir uppúr.
Hvers vegna?
Hvers vegna ekki?

Í mínum skáldskap er leyfilegt að hlæja.
Við hlæjum bæði:
Við tvímennum heim á íspinna mínum.

Í Kaupmannahöfn

Þegar ég kem til Kaupmannahafnar
horfi ég á þökin.
þau eru fyrir löngu orðin græn.

Heima voru þökin líka græn.
En þá voru þessi ný.

Koparþök eða þekjur. Hver hefur sína
sérvisku. Nema allt sé háð duttlungum
og tísku í kortagerð.

Hjá sendiherra tala menn fjálglega um Evrópu.
Sumir minna þó á þýska varnarliðið
og traffíkina við landamæri Póllands
í september ’39.
Guði sé lof fyrir hernám Breta
Kanann og Flugstöðina.

En eitthvað hefur gerst: Mér er sagt að ég
lifi sögulega tíma
ekki síður en skáldið
sem orti um tannlaus orðin
og matjurtarækt Bandaríkjamanna í Japan.

Hvað segja skáld? Hafa líkingarnar
eitthvað að gera í pólitík?

Ef þetta væri ljóðið mitt um ástandið í heiminum
gæti ég látið Palestínumann
róa með sinn hvítbláa út á höfnina. Hnattstaða
einstaklingsins er alltaf jafn hernaðarlega mikilvæg.
En með ástandið í Evrópu og sérhagsmuni
Íslendinga í huga rekst ég
á Hólmfast Guðmundsson
af Vatnsleysustönd í Höfn.

Ég ætla mér ekki í framboð fyrr en á morgun
og þetta er mitt prívat og persónulega ljóð:
Auðvitað spyr Hólmfastur um leiðina til Brussel.

Ég bendi honum á þökin.

Langförull

Á hvaða máli galar haninn?
Í svefnrofunum lét hann kunnuglega.
Verst að fá ekki erindið á prenti.

Stúrinn felli ég tjaldið og pakka saman.
Hef á honum gætur.
Áræði loks að nikka til hans á íslensku.

Ekkert svar.

það var þá sem mig grunaði: Landi
hér í miðri Evrópu.

 

Ný ljóð

1. Skáldmenni í Höfn

Bakpokann og ferðaritvél
geymdi ég í læstu hólfi á brautarstöðinni

hljóp síðan frá mér út í borgina:
Hvar?
Ó hvar svifi þreytt önd skáldsins?

Ha?

Í kjöllurunum
fann ég
svosem
á mér.

Og þegar ég sneri til baka
hafði annar sett örk í ritvélina.

2. Heimarík jól í útlöndum

Maður frá Eritreu
fylgdi vinum af stúdentagarðinum
til okkar Íslendinganna
á aðfangadag jóla.

Í og með urðum við nýstárlega feimin
vinguðumst sisona spyrjandi
og sannreyndum að svartir
geta verið þrúgandi
ekki síður en fatlaðir eða hvítir.

Af blátt áfram hugsunarleysi
var það þó ekki fyrr en við hugðumst
bera grísinn fram að hann reyndist
til allrar hamingju kristinn.

3. Moderna museet

þessar brosandi drottningar eru aðfluttar
enda var ég aldrei varaður við þeim.
Enginn drungi
nei, enginn drungi.

Annað stendur heima
og það getur varla talist til útlanda
þetta helvíti:
sterki bjórinn utan seilingar.

En ungfrú Martinsson er ósvikin
bíður mér á prómenad
kvíðin morgundeginum
vinnunni á sjúkrahúsinu
þar sem hún róar dauðvona gamalmenni
frá níu til fimm.

4. Bændaför til Noregs

Við brottförina frá Osló
er ég á fleiri áttum.

Andríkur landi
vindur sér að páfanum víðförla
og spyr
um veðrið
heima.
Ó guð vors land. Fyrirgef oss
vorar hugrenningarsyndir.

Vér
munum
knéfalla
í Keflavík.
Og minnast við asfaltið.
Og minnast við asfaltið.

5. Fyrsti maí

Nú er búið að segja vetrinum upp
og kröfuspjöldin mættu fá standpínu:
Stelpurnar
liggi berbrjósta
á bekkjunum inni í Laugardal.

Niðri í Lækjargötu
fer gangan alltaf í lakið
og þarmeð stoppa langanirnar.

Sjálfur er ég í ofsa stuði
skipti um sokka í vor
svo ekki ættu gellurnar að setja það fyrir sig.

 

Uppfærsla í plássi

Bekkirnir auðir
í sýningarlok
á leikþætti
mínum: Sá einhverfi
brýtur
saman kort.

Stjarnan ein
blínir eftir kvöldrútunni
út aðalgötu.

Andlit flissandi
telpna límd á rúðu.

 

Saltstólpi í dýragarðinum

Skepnan treður hausnum út
milli rifjanna
og
sleikir hönd mína.

Viðlag:
Ég er vísast kominn til fyrirheitna landsins:
Hér aumka mig jafnvel framandi naut.

 

Heimferð

Um leið og komið er í áfanga
vaknar löngun eftir öðrum.
þetta veit ég.
þú hefur sagt mér það áður.

Ég veit að framrásin verður ekki stöðvuð.
Ég veit að við eigum bókað í framtíðinni.

Raunsæið var aldrei mín sterka hlið.
Ekki bíður ferjan.
Ekki hægjum við á bílnum og snúum til baka.

þetta veit ég allt.

En ég gleymdi að læsa bakdyramegin
get ekki munað hvort ég slökkti á ofninum
minnist þess ekki að hafa skrúfað fyrir kranann
og við hefðum átt, við hefðum átt að negla fyrir glugga.

Fyrsti þáttur
Eftirherma æfir nýja rödd

Umrenningur

Hægan, hjarta mitt, hægan.
Engan æsing þótt manneskjan bjóði mér gistingu.

Hjarta mitt, hægan.
þú skalt ekki lenda hjá vandalausum.

Sjálfur man ég alla okkar viðskilnaði.
Og færi aldrei án þín, hjarta
mitt, aldrei án þín.

1984 VII 4

pukrast a gulnandi matsolustad umber
aleitna feiti eiturhressan kokk stop

elska pig enn og sit hryggbrotinn yfir
kassu flatur lofinn a botn stutfullrar
tomatsosuflosku stop

skamma pig i huganum hlustandi a
upporvandi kokkinn utlista frettirnar
ma pola samanburd vid mannkynid og heyra
ad pvi lanist engu betur stop stop

endurfundir

það rignir, manstu
nú rignir þannig


rignir enn

og
árviss boðflennan ágúst-
nóttin mætt
æ
ekki nennum við út

aftur í glasið kannski


hann rignir enn

Hetja og vængir

þú spyrð
um væntingar mínar og óskir
og um það sem er.

Dúfan mín
allt grípur þetta
hvað inn í annað.

En þessa hlekki
leggur maður á sig.

sérlega mildur og kraftmikill

ein og önnur græn
baun
í uppþvottavatninu

það er nú það

fer erótíkin í vaskinn með árunum?

heyri ég laxinn stökkva í rödd þinni
eða yrki ég eftir tólf ára hjónaband
á máli félagsvísindadeildar
háskólans?

þú birtist mér í eldhúsinu
klædd gulum hlátri
hvort á ég að líkja þér við dís eða norn?

ég á bara pottana eftir

bíddu mín við fyrsta kossinn
snuðaðu mig ekki um óskirnar
veittu mér ástríður
láttu mig elska hata
og anda að mér holdi þínu, anda

Tvö póstkort

I.

sundhöllin eftir lokun

þráhyggja mín: allt
þetta kyrra vatn, öll
þessi eilífð
og hún

sem kemur úr djúpi
teygir upp hálsinn
eitt augnablik

nefertítí

sundhöllin eftir lokun
hugur minn
allt þetta kyrra vatn

II.

sérleyfishafi tregar

borgirnar aftur á landakortinu

þú í bréfunum

ég að hugsun minni

faðmlag okkar meðal óskilamuna
á umferðarmiðstöð í kannski

brúðkaupsafmælið

                  jazz is not dead
                  it just smells funny

                                     frank zappa

dansi hvar er blái
kjóllinn, ó hvar?

dansi er í aldrinum
dansi er í ha ha

kondu þá í útsölunni, dansi
ég mun ávallt skilja þig
frá öðrum dansi dansi

ástin er og, ó dansi
stundum eða, dansi
aldrei en, ó dansi

við eigum saman eigum við
dansi, dansi dansi…

kvöldljóð

varir varir, komið
varir, verið

varir babba
varir mömmu

komið varir verið
blóm blóm blóm

varir varir, komið
varið

Fyrsti þáttur
Þjónn fer að dæmi ljóðs og veitir ábót

Anton Helgi Jónsson:

NÍU LJÓÐ

Dæmisaga að sunnan

Í gær fann ég rétt
eða rangt á stígnum við tjörnina.

Ég leit í dagblað en enginn
lýsti eftir réttu
eða röngu og hvergi
var neinum fundarlaunum heitið.

þar með var draumurinn búinn.
Ég fleygði góssinu óskilgreindu í ruslið.

það er lítið vit í hálfu pari.
þar um vitna ég sjálfur
í einstæðingsskapnum og ósætti mínu öllu.

Í dag fann ég annað rétt
eða rangt á stígnum við tjörnina.

Eftir ballið

Hér lafi ég þá —
ein og sér í fatageymslu.
Lafi.

Hún sem afgreiðir, blessunin
er þó áfram til staðar og spyr: Hvaða
ástríða, hvaða
hugsjón kom í þessari yfirhöfn?

Engin gefur sig fram.
Engin nálgast og fyllir mig lífi.
Engin ber mig úti í napurri borginni.

Morgunljóð óbyrju

Dauðinn ektar okkur allar.
Hvílíkt grín! Við breiðum

úr okkur á púðum og hægindum
í sælu kvennabúri. Við geispum

okkur inní smáerjur eða snakk
og ástríðulaust daður, en kvörtum

þess á milli undan Tíma, geldingnum
sem þó leiðir okkur héðan

út og fram til soldáns.

Andaskrift

(Fernando Pessoa)

Skáldið er þessi sem þykist.
Hann þykist svo gjörsamlega
að hann jafnvel þykist þjást
af þjáningu sinni og trega.

Og þeir sem ljóðin hans lesa
við lesturinn kenna það böl
sem hvorki er þjáningaþófið
né þeirra eigin kvöl.

Og áfram skjögrar og skröltir
til skemmtunar höfðinu smarta
upptrekkta leikfangalestin
sem löngum kallast hjarta.

Sambrýnda konan

Segjum brúnirnar hennar dökku:
Örninn í uppstreymi ennis.

En hvaða mófugl hefur þá orpið þessum augum?

Erfisdrykkja

Gengur hún þá ekki tinandi milli
borða og heilsar slektinu:
Mamma gamla Ísland sem börnin hugðust syrgja.

Hulda

Það er svefnborgarnótt
hvergi ljós í glugga
óratími
síðan þjónninn á tuttugu kom heim.

Mín fer að dæmi allra hinna
hefur slökkt
hefur auga úti.

Skip á höfninni

Ávítun fóstru minnar hef ég ekki gleymt:
Aldrei að benda á skip.

Við sáum síldarbátana stíma inn fjörðinn.

Hér sigla önnur fley inná höfn og lygna undrun.
Vináttuheimsókn, ítreka blöðin.
Ég lóna á kajanum og bendi, bendi.

Andóf mitt gegn herveldum…

Blaður kvenna, barnaskapur, hjátrú.
þusar hann sem allt veit betur.

Og strákarnir í heiðursverðinum brosa.

Engan styggja bendingar mínar í dag.
Á morgun: kylfurnar.

Samhengið í jólakortum

Öldungurinn reynir að muna samherjana.
Hann fer aftur í gegnum kortin frá síðustu jólum.

þeir senda sem lifa. Og þeim
skal sent. Hann fær ekki betur
séð en allir hafi skilað sér

allir — og þó gengur aldrei upp
einn bannsettur engill
bréfspjald eitt án undirskriftar.

Öldungurinn reynir að muna samherjana.
Hann fer aftur í gegnum kortin frá síðustu jólum.

––––
Anton Helgi Jónsson fæddist í Hafnarfirði árið 1955. Árið 1979 kvaddi hann sér hljóðs með bókinni Dropi úr síðustu skúr, sem Mál og menning gaf út, en á undanförnum árum hefur Anton birt ljóð sín og ljóðaþýðingar í ýmsum tímaritum.

Fyrsti þáttur
Pósturinn rifjar upp nafn sitt
og heimilisfang

Þorpari

Aftur eru minningarnar breima: Við
lútum báðir yfir telpuna, en einn
heyri ég orðin: þú mátt
ekki mátt
ekki…

og hrópa til unglingsins:
Hættu!
Hrópa héðan frá eldhúsborðinu.

Hann lítur upp, ég lít
upp, úti hvasst og snúra
slæst í hvíta
flaggstöng.

Friðleysið hrekur mig úr húsi.

Ég næ ekki til mín gegnum hvininn og árin.
Heyri ekki til mín gegnum hvininn og árin.

Grannkona hinkrar með rusl hjá tunnu.
Við heilsumst.
En af augnaráðinu sé ég að hún greinir ekki á milli.

Á eyrinni sami gustur af austri.

Bláu hanskarnir

Tíminn situr á sér í borðkróknum.
Aftur hefur ráðskonuna dreymt.

þú kemur inn í gegnum vaskahúsið.
Ekkert viltu þiggja. þú geispar
og hallar þér útaf á bekknum.

Mér finnst sem þú sért með bláa hanska.

Ég sem aldrei nota hanska.
Og bláa. Voru þeir bláir?

Hraðsuðuketillinn rýfur strauminn.
þú erfir ekki bláa hanska.

Tíminn situr á sér í borðkróknum.
Dreymdi þig nokkuð á bekknum?

Telefunken

Mamma greinir að nýju frá brunanum.

Hún rankaði við sér í alelda herbergi
og hugsaði: út. Og hljóp. Út. Hljóp.
það eina sem hún fékk með sér, gat
fengið með sér var útvarpstæki, Telefunken.

En hvar var ég, spyr drengurinn hennar.

þá tekst henni að fela endurminninguna í brosi.
þú varst ekki fæddur.
þetta var fyrir þína tíð.

Hún kemur eftir mér inn í logana.
Hún kemur eftir mér inn í logana.

Ég vakna, vakna. Einn. Spyrjandi, einn.

Riddarakross

Rómverskur riddari rændi og ruplaði.
Lát manndóm þinn hljóma.
Rómverskur riddari rændi og ruplaði.

Og hetjunni skal búin veisla.
Við sæmum hana landi.
Við sæmum hana þjóð og tungu.

Ég bala vil ekki. þú getur ekki.
Ég bala get ekki. þú vilt ekki.

Með æfingunni öðlast þú kjólfötin.
Enginn mun benda: Útlendingur.
Óðal mitt, óðal þitt.
Segðu: Rómverskur riddari…

Ó, allt sem ég fæ ekki sagt.

Nafnagrímur

Pósturinn rifjar upp nafn sitt
og heimilisfang.
Skyldi ég vera heima?
Hann lætur jeppann ganga í hlutlausum.
Hann veit að hér var honum aldrei boðið inn.

Lopapeysa, svipur, rómur og nafn.
Allt tilheyrir einkennisbúningnum.
Hann er þó aldrei viss.

Á öðru hlaði telur hann sig þekkja
mann sem reynist annar
og hermir eftir bændum
sem enginn hefur áður heyrt né séð.

En mest er hlegið þegar ég hermi eftir mér sjálfum.

Aftur kannast pósturinn við nafn sitt á dyrum.

Og eftirherman æfir nýja rödd.

Lampaglös og börn

Það gildir að skapa sér fortíð.

Hann sem var ég lærði heiminn utanað:
apríldaginn, garðshliðið, eftirvæntinguna.

Hverju á ég að trúa? Ég ímynda mér
endurminningar, læt orðin muna
sögu og sakna
þeirrar æsku sem þau rekja. Enn
vænti ég þjóðsagnapersónunnar sem aldrei kom.

Hann fixar allt nema lampaglös og börn.

Er þetta gerðin sem ég sagði öðrum áður?
Ég rumska í hálfnaðri setningu.

Ég man að ég minntist
en man ekki hvers.

Heimsóknartíminn

Gömlu stefin láta mann aldrei ósnortinn:
Afhverju getur þú
ekki verið eins og hann?

Ég hnupla mér nýjum degi
og í leit minni að glæp
sem hæfi sektinni
vitja ég þín aftur í hinsta sinn.

Ég segi: Svo þú ert þá bara með sjónvarp.
Ég segi: Djöfulli var ég timbraður í gær.
Ég segi: Og hvenær kemurðu heim?

En kannski var það ekkert af þessu
sem olli vonleysi þínu
og óvæntri gremju.
Kannski vissir þú meira en ég.
Kannski leituðu spurningarnar á þig.

Lifi ég í huga hans? Í huga hins?

Sjálfur veit ég ekki
í huga hvers
eða hverra
né hvernig ég lifi.
Gömlu stefin láta mann aldrei ósnortinn.

Einasta huggun mín er minningin um daginn
þegar ég mun koma
inn í stofuna og sjá þig heilan á fótum.

Eðli listarinnar

Frásögn konunnar tvístraði ættinni.
Skyndilega hafði birt fyrir augum
hennar og skórnir svifið í loftinu
hægrifótar drengjaskór
vinstrifótar telpnaskór.

þú málar þetta fyrir mig, góði.

Núna stunda ég önnur jólaboð og gestirnir
spyrja hvað ég ætlist fyrir með list minni.

Áður vildi ég sýna frammá klofstígvél föður míns.
Ég veit ekki lengur hverju skal trúa.

Á kaffistofunni eru mér trakteruð deilumál.
Hvað angraði listamanninn
sem málaði verk af skófatnaði sveitavargsins?

þar fengum við þó klossa til umhugsunar.

Var kannski annar af honum sjálfum
og hinn af fjarskyldum ættingja
sem óvænt kom í heimsókn?

Til einskis hugleiði ég áferð og eðli listarinnar.
Aldrei tekst mér að eiga síðasta orðið.
En suma daga svífa tvíræðir fætur mínir, svífa.

Regnhlífar

Hringdu fyrir mig, bað hún. þér
gerir það ekkert að hringja.

Ég hlífði mér um stund með lærdómi.
Svo mundi ég víti hennar: Ef
barn spennir upp regnhlíf
innandyra
þá missir það móður sína.

Og hvað sem leið öðrum vilja mínum
hringdi ég til konunnar
sem var í sambandi við huldulækninn.

Seinna fréttist af bænheitum rukkara
fyrir norðan og fötluðum
dreng sem þótti góður til áheita.

Allir spenna upp regnhlíf innandyra.
Ekkert dugði á veikindi móður minnar.

Allir spenna upp regnhlíf innandyra.
Sumir hlífa sér með efanum.
Sumir hlífa sér með trúnni.

Innihald ljóðsins

þetta er innihald ljóðsins:
Varir í rauðu.
Prufuþrykk á munnþurrku.

Enn eitt listaverk apans
eða djúpstæð tjáning sálar?

Don’t make me laugh.

þú sagðist ætla út með stelpunum.
það var í morgun.
Ég kem efins heim og leita
skilaboða, leita tákna og merkingar.

Hvað veit ég um þessa konu?
Hvað á ég að halda?
Hvaða verk er vert að ramma inn?

Niðursetningur

Húðin vill annað en háleitan dauða.
Húðin vill bjartar strokur.
Í dag þigg ég kaffi hjá henni
sem saumar út engil
og viðutan gemling á gamalli brú.

Hún sér í bolla mannlaus orð.
En orðlausan mann og hvekktan sér hún hvergi.

Minnsta blekking verður afglapanum örvun.

Náttlangt hefur ugla rökstutt hugsanlegt hrun.
Ég skil ekki fræðin, ég fresta vitinu, fresta.

Og í dag mun ég ekki stúdera göfuga bölsýni.
Ég vil ekki þroskast.
Í dag er ég þreyttur á raunsæju fólki með reynslu.

Ég sauma mig út í ódýran stramma og einföld orð.
Morgunstund. Hnotskógur. Áfangi. Von.

Minnsta blekking verður afglapanum engill.

 

—-

Fyrsti þáttur
Draumfarir útfararstjórans

Aðfaranótt

Og aftur er sírena hljóðnuð. Og aftur
borg. Og nótt. Púlsinn
blár og hraður slær á andlitum vitna.

það var gengið um forstofudyrnar. En það
var ekki gengið um forstofudyrnar.

Hann hlustar, hlustar. Hann bíður
í kólnandi vatni. Ég
einn hef lykil núna. Var
hlaupið upp? Var hlaupið niður
stigann?

En einn ertu
aldrei einn
ert marg-
einn, aldrei
samur, aldrei.
Nú vitjar þín annar.
Með fregnir að utan?
Með fregnir að innan?
þú
vitjar þín annar.

Og þú vitjaðir þeirrar sem ennþá lifði. Já manstu?
Hún bauð þér til stofu
og fann hvergi handa þér sæti.
það er gestkvæmt hjá ykkur, þeim skyggnu.
þú brostir.
En vissir þó ekki í hvorn
heiminn þú áttir að stíga.

Ó allt þetta fólk og allir þessir heimar.
Ó allt þetta fólk.

Og allt þetta fólk sem þekkti áður óðamála
læki og hláturmild tungl. það
man síst þrálát regnský og
sérvitran gust. þú hlust-
ar en minnist sjálfur elliáranna
lítur fram til bernskunnar, lætur
ósinn
finna sér nýja uppsprettu.
Meðan kolgrænn logi stígur burt frá reyknum.

Burt.
þú vilt burt. En hvaðan?
Og hvurt? Er spurt.

Staðir vegprestarnir benda eitthvert framávið. Nú
er að bíta á jaxl og velktar tuggur:
það liggur engin leið til baka.
það liggur engin leið til baka.
þá veistu allt; þarft ekkert að misskilja lengur.

þú bíður, þú hlustar. Og vatnið er kólnað, kólnað.
það var gengið um forstofudyrnar. þú fylgir
þér sjálfum. þú vitjar þín enn með fregnir.

Mig dagar uppi. Mig dagar uppi. Málið
gaf mér auga, svo ég mætti sjá. Og málið
gaf mér eyra og málið gaf mér kenndir. Gaf
mér þig sem kemur, þig sem aldrei kemur.

Og aftur er sírena hljóðnuð. Og aftur
borg. Og nótt. Púlsinn
blár og hraður slær á andlitum vitna. En þig
og heima þína dagar uppi í ljóði.

Pin It on Pinterest

Share This